SỰ QUYẾT ĐOÁN

TRÍCH: TRÍ TUỆ CẢM XÚC ; Người Dịch: KHIẾT LAM; NXB: HỒNG ĐỨC

02/09/2026
35 lượt xem

Trong nhiều năm, tính quyết đoán đã được coi là công cụ quản lý và lãnh đạo của những người thành công. Những lãnh đạo có trí tuệ cảm xúc thường là những người “cảm thấy dễ chịu về bản thân” – có thể nhìn nhận bản thân một cách rõ ràng, chân thật và có lòng tự trọng cao. Họ thường là những người thẳng tính và có khả năng tự nhận thức, tức biết kiềm chế khi tức giận nhưng có khả năng giải quyết mọi việc theo cách thẳng thắn để người khác biết được cảm giác của mình. Họ vẫn có thể điềm tĩnh mỗi khi gặp áp lực và có khả năng thể hiện bản thân một cách lạc quan. Bên cạnh đó, họ cũng tránh biến bản thân thành trung tâm, bởi họ muốn người khác chú ý đến những hành động họ muốn thực hiện hơn.

 

Tính quyết đoán liên quan đến việc hoàn thành mục tiêu và lôi kéo sự hỗ trợ của người khác, đồng thời thừa nhận tầm quan trọng của những nhu cầu, mục tiêu của người khác. Nó liên quan đến việc biểu lộ cảm xúc, suy nghĩ và niềm tin theo những cách thức không phá hoại, không thụ động cũng không hung hăng. Mục đích của sự quyết đoán là “win-win: Các bên cùng có lợi”. Điều này có nghĩa là:

-Bày tỏ quan điểm, ý kiến, mong muốn và nhu cầu một cách cởi mở, không e ngại.

-Chủ động lắng nghe để đánh giá những phản hồi mà bạn nhận được.

-Giúp khơi dậy hứng thú và mục tiêu cho người khác.

-Cố gắng xác định điểm chung, đồng thời làm rõ những điều quan trọng.

-Sử dụng kỹ năng khích lệ, giải quyết vấn đề và động viên khuyến khích để thống nhất hành động trong tương lai.

Những hành vi này trải ra con đường chiết trung giữa việc nhượng bộ, từ bỏ (vốn bao hàm việc từ chối thể hiện cảm xúc, nhu cầu một cách thụ động) và sự cạnh tranh quyết liệt, chiến đấu vì lợi ích và quyền lực tối cao của bạn. Quyết đoán thay vì thống trị sẽ khiến mọi người dễ dàng tiếp nhận và hòa nhập với bạn hơn.

 

GHI NHỚ!!!

Tính quyết đoán có thể là:

-Nói những gì bạn nghĩ.

-Biết đặt yêu cầu và hỏi xin sự giúp đỡ.

-Biết thương thuyết những giải pháp khiến ai cũng phải chấp thuận.

-Từ chối các yêu cầu.

-Từ chối để người khác bảo trợ hoặc cho phép người khác hạ thấp mình.

-Khiếu nại.

-Làm rõ những mong đợi.

-Thể hiện thái độ lạc quan khi đối mặt với tiêu cực.

-Thể hiện sự trân trọng, tình cảm, tổn thương, cảm giác khó chịu khi có lý do chính đáng.

-Vượt qua sự do dự, chần chừ khi phải ra quyết định.

-Cho Nhận lời khen.

-Giúp đỡ người khác.

 

Biết cách thể hiện cảm xúc có thể giúp bạn kiểm soát được cảm xúc mỗi khi cảm thấy dễ tổn thương. Nếu bạn biết cách thể hiện bản thân thích hợp (miễn sao không làm người khác né tránh mình), và đồng thời biết chia sẻ những suy nghĩ và nguyện vọng của bản thân, bạn sẽ tạo ra một nền tảng vững chắc để mọi người có thể thấy rõ vị trí của họ.

BÍ KÍP HỮU ÍCH

Gia tăng sự quyết đoán

Sau đây là một vài mẹo hữu ích thường được các công ty kinh doanh hàng đầu ở Anh – vốn là nơi coi trí tuệ cảm xúc là một năng lực cần thiết cho các vị trí lãnh đạo và quản lý – sử dụng:

 

-Quyền được tôn trọng là quyền cơ bản. Và tương tự như thế, ta cần phải tôn trọng người khác.

-Phán đoán tình huống dựa trên khía cạnh công bằng; cố gắng cân bằng giữa mong muốn và nhu cầu. Trong khi tự định hướng, hành vi của bạn không được ích kỷ.

-Làm rõ mong muốn và cảm giác của bạn. Sau đó, xem xét liệu chúng có phù hợp và công bằng hay không?

-Người quyết đoán có thể bất đồng ý kiến với bạn bè của mình nhưng tình bạn đó vẫn sẽ vẹn nguyên. Chúng ta cần tách biệt sự thật khỏi quan điểm, ý kiến, cũng như tách biệt con người ra khỏi tình huống.

-Tập đón nhận những tác động của cảm xúc. Thừa nhận sự tồn tại của những lời hạ thấp từ người đời và lên tiếng một cách rõ ràng và chắc chắn rằng những nhận xét hoặc hành vi của người đó là không thể chấp nhận được đối với bạn.

-Khi bạn cần quyết đoán với người khác, hãy hỏi xin thêm thông tin. Bởi bạn có thể phát hiện được những giả thiết đằng sau những nhận xét của họ.

-Nếu có người đang giận dữ, hãy tìm hiểu những gì ẩn đằng sau cơn giận của họ. Những lúc như vậy, có lẽ ta nên sử dụng kiểu thảo luận có tính xây dựng.

-Vẫn tỏ ra lịch sự cả khi bạn đang bất đồng quan điểm với một người nào đó. Hãy nói cho họ biết về sở thích, xu hướng ưu tiên của bạn một cách rõ ràng, đơn giản.

-Chuẩn bị để sẵn sàng lặp lại những gì đã nói hàng trăm lần nếu cần thiết, cho đến khi bạn thấy đối phương lắng nghe và hiểu ý bạn muốn nói.