ĐOÀN KẾT VÀ HỢP TÁC LÀ BIỂU HIỆN BẢN CHẤT XÃ HỘI CỦA CON NGƯỜI

Trích: “Nghệ Thuật Hạnh Phúc Trong Thế Giới Phiền Não” ; Việt giả: Tuệ Uyển; NXB Hồng Đức phát hành năm 2014,

23/11/2026
15 lượt xem

“Bây giờ, nếu chúng ta đánh giá đúng bản chất xã hội và nhu cầu hoạt động hợp tác với nhau, một cách tự nhiên chúng ta sẽ chú ý đến lợi ích của những người khác. Điều này sẽ tạo nên một xã hội ổn định, hạnh phúc hơn, hòa bình hơn – và kết quả là mọi người sẽ hưởng lợi ích. Trái lại, nếu việc nhận ra bản chất xã hội của loài người không được đánh giá đúng, và mọi người không quan tâm đến lợi ích của kẻ khác, thế thì một cách căn bản mọi người sẽ khổ đau, kể cả chính mình.

Trong thực tế, điều này có thể đơn giản là vấn đề duy trì sự quan tâm đến chứng cứ hay những thí dụ về bản chất xã hội. Bây giờ hãy nhìn vào những gì xảy ra khi cộng đồng đối diện với một khủng hoảng nào đó. Khi đó, chúng ta thấy bản chất sự hợp tác hiện hữu, khi người ta quây quần với nhau để đối phó với khủng hoảng, với sự cát tường của cộng đồng trên hết trong tâm ý họ. Đây chính là đáp ứng căn bản của con người, sự nương tựa trên mỗi người cho việc hỗ trợ, cho sự bảo vệ, và những đề xuất cho sự biểu hiện bản chất xã hội của chúng ta.

Thí dụ, hãy nhìn vào những gì xảy ra ở New York theo sau thảm họa 11 tháng Chín. Đứng trước cuộc khủng hoảng này, con người của thành phố ấy quy tụ lại với nhau như chưa từng có trước đây, củng cố ý thức cộng đồng của họ, làm việc với nhau một cách hợp tác, và những rào cản giữa mọi người bỗng nhiên bắt đầu rơi rụng, người ta liên kết như họ chưa từng làm bao giờ trước đây. Họ nhìn vào mắt của nhau, đáp ứng nhau trên đường, và liên hệ với nhau như những con người của New York, bất chấp vị thế xã hội hay cách ăn mặc. Khi có sự sụp đổ xảy ra, tinh thần hợp tác thật nổi bật, người ta cởi mở với nhau, hỗ trợ hơn, và có thái độ chia sẻ kinh nghiệm nhiều hơn.

Một thứ đưa con người lại với nhau, với một tinh thần hợp tác và một ý thức nối kết, là một cuộc khủng hoảng hay khổ đau chung. Trong trường hợp của người bệnh, một người cẩn trọng sẽ không đợi đến giai đoạn khủng hoảng không chịu nổi đau đớn mới chăm sóc cơn bệnh tật của mình. Tốt hơn nhiều nếu chúng ta có thể tự giáo dục mình, nhận ra những triệu chứng của bệnh hoạn và trở nên tỉnh thức hơn về những nguyên nhân của rắc rối trước khi đau đớn khởi lên. Tương tự thế, ngay cả không có một cơn khủng hoảng, nếu con người trong một xã hội phản chiếu sâu sắc hơn, họ sẽ thấy bản chất xã hội sâu xa của mình và mối liên hệ hỗ tương của sự cát tường giữa tất cả những thành viên trong xã hội. Vấn đề thông tuệ sẽ phải là việc cố gắng để nhận ra điều này trước khi khủng hoảng khơi mào.“