TRÌ HOÃN LÀ MỘT TRONG NHỮNG RÀO CẢN CHÍNH NGĂN CẢN BẠN SỐNG HẾT MÌNH

Ngay từ thuở xa xưa, con người đã phải chịu hậu quả của thói trì hoãn rồi. Như nhà thơ Hy Lạp cổ đại Hesiod bình luận trong bài thơ Works and Days (tạm dịch: Công việc và Ngày tháng):

Đừng trì hoãn sang mai
sang mốt;
kho thóc nào có được đong đầy bởi những kẻ trì hoãn
và lãng phí thời gian không biết làm gì.
Công việc phát đạt chăng là nhờ chăm chút tận tâm;
Kẻ trì hoãn thì vùng vẫy để không rơi vào tàn lụi.

‘Kẻ trì hoãn và lãng phí thời gian không mục đích’, bạn có thể dùng cụm từ này để mô tả “người trì hoãn” ngày nay.

Seneca, triết gia La Mã cũng răn dạy: “Trong khi chúng ta lãng phí thời gian lưỡng lự và trì hoãn, cuộc sống cứ trôi đi mất.” Lời này tiết lộ lý do cơ bản tại sao học cách vượt qua thói trì hoãn lại quan trọng đến vậy.

Trì hoãn là một trong những rào cản chính ngăn cản bạn sống hết mình. Nghiên cứu gần đây chỉ ra rằng người ta không hối tiếc về điều họ đã làm, mà chỉ hối tiếc về điều họ chưa làm.[3] Cảm giác hối tiếc và tội lỗi do bỏ lỡ cơ hội thường khiến người ta day dứt lâu hơn.

Khi trì hoãn, bạn lãng phí khoảng thời gian lẽ ra có thể dùng để đầu tư vào điều gì đó có ý nghĩa. Nếu vượt qua kẻ thù đáng gờm này, bạn sẽ đạt được nhiều thành tựu hơn và nhờ vậy tận dụng tốt hơn những cơ hội tiềm ẩn mà cuộc sống đem lại.

Thời đại của chứng tê liệt khả năng quyết định

Vậy tình trạng trì hoãn hiện đang diễn ra như thế nào? Thế giới ngày nay đang tạo điều kiện cho thói trì hoãn. Học cách vượt qua nó là một trong những kỹ năng quan trọng nhất bạn phải có trong thời đại này.

Trong vòng một trăm năm qua, tuổi thọ trung bình của con người tăng hơn gấp đôi. Tỷ lệ tử vong ở trẻ sơ sinh giảm còn một phần mười so với thế kỷ trước.[5] Mỗi sáng, chúng ta thức dậy trong một thế giới ít bạo lực và xung đột quân sự hơn bất kỳ thời điểm nào khác trong lịch sử.[6] Nhờ có Internet, hầu như tất cả kiến thức của nhân loại đều trong tầm tay bạn, chỉ vài cú nhấp chuột là có. Chuyện đi lại hầu như không có giới hạn nào; bạn có thể đến gần như bất kỳ đâu trên thế giới. Nhờ biết ngoại ngữ, khi ở nước ngoài bạn sẽ hiểu được mọi người và ngược lại. Chiếc điện thoại di động bạn mang trong túi mạnh hơn cả những siêu máy tính tối tân nhất cách đây 20 năm.

Số lượng cơ hội mà thế giới ngày nay mở ra cho bạn thật đáng kinh ngạc. Hãy hình dung những cơ hội này là khoảng trống giữa hai lưỡi kéo. Bạn càng có nhiều cơ hội, chiếc kéo tiềm năng mở ra càng rộng. Và ngày nay, nó rộng mở hơn bất cứ giai đoạn nào trong lịch sử.

Xã hội hiện đại tôn sùng tự do cá nhân và tin chắc rằng con người càng tự do thì càng hạnh phúc. Theo lý thuyết này, mỗi khi chiếc kéo tiềm năng mở ra thêm một chút, bạn sẽ hạnh phúc hơn một chút. Vậy thì tại sao con người ngày nay lại không hạnh phúc hơn mấy so với trước đây?[8] Tại sao chiếc kéo tiềm năng đang không ngừng mở rộng lại dường như trở thành vấn nạn?

Nhiều cơ hội hơn tạo ra nhiều lựa chọn hơn – và dẫn tới một vấn đề không ngờ: càng có nhiều lựa chọn, càng khó đưa ra quyết định. Chứng Tê liệt khả năng quyết định bắt đầu hình thành. Việc xem xét kĩ càng mỗi lựa chọn mình đang có sẽ tiêu tốn nhiều năng lượng đến mức bạn không thể quyết định bất cứ chuyện gì. Những lúc như vậy, bạn hoãn lại việc đưa ra quyết định và cuối cùng là ngưng trệ hành động. Bạn đang trong trạng thái trì hoãn.

Việc so sánh các lựa chọn càng phức tạp, chúng ta lại càng có xu hướng trì hoãn quyết định. Hơn nữa, nếu có nhiều lựa chọn, thì rất có thể ngay cả khi đã chọn một rồi, cuối cùng bạn vẫn sẽ hối hận về quyết định của mình. Bạn không ngừng tưởng tượng xem nếu mình chọn đáp án khác thì sao. Bạn sẽ dễ dàng nhìn thấy thiếu sót trong những gì mình đã chọn.

Từng có lúc bạn phải làm gì đó nhưng rốt cuộc vẫn không làm, cảm giác ấy bạn có thấy quen không? Bạn có nhớ lần cuối mình trì hoãn làm hoặc quyết định điều gì đó không? Bạn đã bao giờ rơi vào tình thế không biết chọn giải pháp nào trong số các giải pháp mình có hay chưa? Bạn cảm thấy thế nào trong những tình huống này?

Khi tình trạng tê liệt khả năng quyết định gia tăng, thói trì hoãn cũng sinh sôi.[13] Khi đó, nếu trì hoãn mọi thứ, năng suất làm việc của bạn có thể giảm xuống chỉ còn một phần nhỏ so với năng suất cần đạt được. Khi nhận ra mình đang không phát huy hết tiềm năng, bạn có thể rơi vào cảm giác tội lỗi và thất vọng.

Về cốt lõi, cuốn sách này là một bộ công cụ đơn giản giúp bạn tận dụng tiềm năng của mình ngày một tốt hơn. Quá trình thực hành sẽ đòi hỏi bạn bỏ ra mỗi ngày vài phút, nhưng cuối cùng, bạn sẽ thu về nhiều giờ làm việc hiệu quả.

Với công cụ của chúng tôi, bạn có thể khắc phục những khiếm khuyết đã phát triển trong bộ não con người. Chúng sẽ giúp bạn vượt qua những khuynh hướng cố hữu và những thói quen khiến bạn làm việc không hiệu quả. Một lợi ích khác của việc chiến đấu với sự trì hoãn là trung tâm trao thưởng của não bộ sẽ được thường xuyên kích hoạt,[14] giúp bạn sẽ trải nghiệm nhiều cảm xúc tích cực hơn.

Lần cuối cùng bạn thực sự sống trọn vẹn một ngày là khi nào? Và bạn cảm thấy ra sao? Trong cuốn sách này, bạn sẽ tìm ra lý do tại sao việc phát huy hết tiềm năng của mình mỗi ngày là con đường hiệu quả nhất dẫn đến hạnh phúc lâu dài.