TƯ DUY NHÂN SINH QUAN ĐỂ PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG
Trích: “Cách Sống”; Việt dịch: Phạm Hữu Lợi; NXB Lao Động và Thái Hà Book phát hành năm 2020.

“Quả thật là con người hiện đại đã thành công trong việc xây dựng nền văn minh cao dựa trên nền tảng khoa học kỹ thuật tiên tiến và đang thụ hưởng cuộc sống vật chất sung túc. Nhưng mặt khác, con người đang lãng quên vai trò quan trọng của đời sống tinh thần, của tâm hồn. Vì thế, chính con người đã đẻ ra những vấn nạn mới như môi trường sống đang bị hủy hoại.
Tôi biết hiện nay, nhờ tiến bộ của khoa học kỹ thuật, con người đã lập được nhiều kỳ tích – mà trước đây chúng ta nghĩ rằng chỉ có thần thánh mới làm được – và hưởng thụ thành quả của mọi kỳ tích. Mới ngày nào, chúng ta nghĩ rằng những điều đó thuộc quyền năng của Trời Phật, giờ đây loài người tự coi là quyền năng của mình nên đã mặc sức sử dụng bừa bãi. Hậu quả là chính con người huỷ hoại môi trường sống của mình.
Tầng ozon bị thủng bởi khí CFC – sản phẩm của công nghệ hiện đại. Đất đai, sông ngòi bị ô nhiễm do sử dụng phân hoá học và thuốc trừ sâu trong nông nghiệp. Trái đất nóng lên do lượng CO2 thải ra quá mức. Nguy hại hơn nữa là hệ sinh thái bị phá huỷ bởi vô số các chất độc hại như dioxin khiến cho môi trường trái đất – cái nôi của loài người bị đe doạ. Con người đã sử dụng năng lực trí tuệ – vốn để đưa con người đến cuộc sống hạnh phúc – trái với mục đích ban đầu. Con người đang làm tổn thương chính mình, gây ra họa diệt vong chính mình bằng thứ “vũ khí” đã từng đưa mình đến tiến bộ.
Trí tuệ và kỹ năng dù cao đến đâu chăng nữa và ngay cả có thêm nhiệt huyết cháy bỏng nhưng nếu quên nỗ lực không ngừng nghỉ để nâng cao năng lực tư duy – nhân sinh quan, tư tưởng, triết học – thì cũng vẫn sẽ gây ra hậu quả tai hại. Vì thế, đòi hỏi cách sống đúng với đạo làm người không còn là vấn đề cá nhân nữa. Để đi vào con đường đúng đắn, để cứu môi trường trái đất thoát khỏi họa diệt vong thì ngay từ bây giờ, mỗi cá nhân đều phải xem xét lại “cách sống” của bản thân mình.
Trong thế giới tự nhiên, trí lực và ‘lý tính cao độ’ chỉ có ở con người. Nó đã tạo ra nguồn lương thực dồi dào và vô vàn sản phẩm công nghệ từ những phát minh sáng chế kỹ thuật có hiệu quả cao. Nhưng, trí lực và ‘lý tính cao độ’ ở con người đã biến thành sự ngạo mạn. Con người muốn thống trị tự nhiên bằng lòng tham vô đáy. Đã có lại muốn có thêm. Đã giàu lại muốn giàu nữa. Bức tường ‘tri túc’ bị đánh sập. Và cuối cùng, điều đó đang đe dọa cả trái đất – nơi trú ngụ của chính con người. Để không bị chết chìm cùng con thuyền sinh thái thì không có cách nào khác là chúng ta phải lấy lại sự điều độ: Không đòi hỏi hơn những gì cần thiết. Chúng ta phải học cách làm chủ dục vọng của chính chúng ta; nói cách khác, chúng ta cần phải sống với quan điểm ‘tri túc’ – biết đủ..”
