CUỘC ĐỜI LÀ MỘT CUỘC CHƠI

Mỗi người có những ẩn dụ khác nhau. Chẳng hạn, Donald Trump thường liên tưởng cuộc đời như là một “cuộc sát hạch” – chỉ có thắng hoặc thua, không có lưng chừng. Theo đó, bạn có thể hình dung ông phải nếm trải những căng thẳng trong đời thế nào với cách diễn giải này?

Đối với một số người, cuộc đời lại là “cuộc đua tranh”. Nó có thể vui, nhưng cũng có nghĩa là bạn sẽ phải đánh bại những người khác vì chỉ có một người chiến thắng duy nhất. Với nhiều người khác, cuộc đời là một “trò chơi”. Cách nhìn này ảnh hưởng thế nào đến nhận thức của bạn? Đời có thể là cuộc vui – ý tưởng hay đấy! Nó cho bạn cơ hội để vui chơi và tận hưởng nhiều hơn. Cũng có thể có sự cạnh tranh theo cách nào đó, như ý kiến của nhiều người: “Nếu đời là một cuộc chơi, thì sẽ có người thua cuộc”, rồi thắc mắc: “Liệu có cần thêm kỹ năng?”. Tóm lại, tất cả tùy thuộc vào niềm tin bạn gắn với từ “trò chơi”.

Nếu bạn tin cuộc đời này là thiêng liêng thì sẽ thế nào? Bạn sẽ sùng kính sự sống hơn, hoặc nghĩ rằng mình không được phép có quá nhiều trò vui. Nếu cuộc đời là “món quà”? Mọi thứ trong đời bỗng hóa thành những điều ngạc nhiên, vui nhộn, đặc biệt. Còn nếu cuộc đời là một cuộc khiêu vũ? Nó sẽ là cái gì đó rất đẹp, vui vẻ, có sự hài hòa giữa mọi người với nhau. Vậy ẩn dụ nào mô tả đúng về cuộc đời bạn?

Mỗi ẩn dụ sẽ hữu ích theo từng thời điểm nhất định, giúp bạn hiểu điều gì bạn cần làm để thay đổi. Có những ẩn dụ mang lại lợi ích trong một hoàn cảnh nào đó, nhưng sẽ gây hạn chế trong những hoàn cảnh khác. Sẽ chẳng có gì sai với ẩn dụ “hệ mặt trời” nếu các nhà vật lý cũng có nhiều cách khác để mô tả về nguyên tử. Vì vậy, nếu muốn làm phong phú thêm cuộc sống của mình, chúng ta cần mở rộng “kho” ẩn dụ dùng để mô tả về cuộc đời, bản thân hoặc các mối quan hệ.

“Sống có nghĩa là họa ra bức tranh sinh động về cuộc đời, chứ không phải là thực hiện một phép tính tổng.”
– OLIVER WENDELL HOLMES, JR.

Cho đến giờ chúng ta mới chỉ nói đến cách làm giảm cường độ cảm xúc tiêu cực thông qua việc sử dụng Ngôn từ chuyển đổi tâm trạng và những ẩn dụ thông dụng. Tuy nhiên, thỉnh thoảng cảm nhận những cảm xúc tiêu cực với cường độ mạnh cũng rất hữu ích. Chẳng hạn, tôi biết một cặp vợ chồng có đứa con trai nghiện ma túy và rượu. Họ biết họ cần phải làm gì đó để giúp người con thay đổi cái thói quen hủy hoại cơ thể này, nhưng ngặt nỗi họ lại sợ làm xáo trộn cuộc sống của con mình. Điều mà cuối cùng buộc họ phải vượt qua và thúc đẩy họ hành động chính là buổi nói chuyện với một người đã từng nghiện. “Có hai viên đạn đang nhằm vào đầu con trai ông bà ngay lúc này”,  ông ta nói với họ. “Một là ma túy, hai là rượu. Một trong hai cái đó thôi cũng đủ để giết chết cậu ta. Đây chỉ là vấn đề về thời gian, nếu như ông bà không ngăn cậu ta lại ngay“.

Nhờ vậy đôi vợ chồng nọ mới bắt đầu hành động. Trong khi trước đó họ nghĩ rằng vấn đề của người con chỉ đơn thuần là một “thách thức”. Tôi rất vui mừng thông báo rằng họ đã thành công trong việc giúp cậu con trai thay đổi theo chiều hướng tốt. Hãy nhớ, những ẩn dụ ta sử dụng sẽ quyết định hành động của ta.