MỘT KỲ TIẾP TÂM

Một kỳ tiếp tâm là sự phối hợp của 25 tâm trí (25 người); sự kết tụ lại của những khao khát và phấn đấu, những câu hỏi nhức nhối và những bối rối câm lặng; sự hòa làm một của lòng kiên nhẫn và nỗi đau; sự hy sinh, ráng sức để đạt được điều mà người ta không biết là gì vì người ta chẳng biết là tại sao. Mỗi người đều chịu trách nhiệm hoàn toàn cho tất cả. Trong sự thống nhất của tâm trí, trong sự cởi mở tỏ rạng của sự tìm kiếm vô thức vượt ngoài suy nghĩ, vượt ngoài suy nghĩ của suy nghĩ, tiếp tâm tìm ra điểm trọng yếu của nó. Trong sự tuyệt vọng bóp nghẹt, trong sự khô khốc, trong sự thăm dò bằng bàn tay yếu mềm không còn có thể nắm bắt hay buông bỏ, trong sự vô nghĩa, tiếp tâm tìm thấy sự điềm tĩnh của nó. Tiếp tục, cứ tiếp tục, chỉ tiếp tục, tiếp tục, TIẾP! Có một nhịp đập sâu hơn nhịp đập của hơi thở, một nhịp đập quen thuộc xây lên nhịp điệu im lặng ngay trên nhịp điệu im lặng. Nó được gọi là joriki – đó là năng lượng của tiếp tâm. Tập trung, hợp nhất, nhập định và sau đó là bước cuối cùng. Tiếp tâm hay Sesshin theo nghĩa đen trong tiếng Nhật có nghĩa là “hợp nhất hoặc tập trung tâm trí Nó cũng có nghĩa là tìm kiếm tâm trí, nhưng trong thực hành, tiếp tâm có nghĩa là thời điểm mà “lửa và hoa hồng là một.”

Mắt hướng xuống, lưng thẳng, chân bắt chéo hoặc quỳ, tay trái dặt lên lòng bàn tay phải, ngón tay cái không hẳn chạm nhau, cũng không tách rời. Bất động! Trong 35 phút, bạn ở một mình với chính mình, không có cách nào để tẩu thoát. Bạn không thể rời khỏi tiếp tâm. Căng thẳng tăng dần. Sau 35 phút, hãy đi thiền hành 5 phút. Bước đi đều và vững, không giống như đi dạo và càng không phải diễu hành: bước đi không bị cản trở, chân được nhấc lên và đặt xuống đều đặn, lần lượt. Lại quay lại thiền tọa, lại nỗi sợ bị giam hãm.

Ngay cả những người đã tham dự nhiều năm cũng cảm ng trước sự trang nghiêm của buổi lễ khai mạc, việc tôn vinh Đức Văn Thù Sư Lợi, tiếng chuông lớn ngân và việc đọc tụng mười bốn lời nhắc nhở. Giống như một cánh cổng sắt lớn được hạ xuống, tách một người khỏi mọi thứ có thể làm gián đoạn hay can thiệp, mọi thứ có thể quyến rũ và đưa ra một sự thay thế, một cái cớ, một phương cách “tốt hơn.” Ngay cả một số người đã ngồi thiền nhiều năm cũng trải qua gian nan như những người mới cam kết; đối với những người chỉ ngồi trong thời gian ngăn, lúc đầu có thể có những cơn hoảng loạn, cảm giác rằng mọi thứ đều mất đi. Nhưng ngay từ đầu, sự tiếp tâm, sự đoàn kết và thống nhất của những tâm trí đã hỗ trợ cho tất cả, và sự thực hành ổn định của những người có kinh nghiệm đã giao thoa được với sự thực hành đầy hứng khởi của những người lần đầu tiên tham dự tiếp tâm, và trong sự giao thoa này, những nghi ngờ đầu tiên lắng xuống, những người tham gia ổn định lại, tiếp tâm bắt đầu diễn ra.

“Có một số hướng dẫn quan trọng cho tiếp tâm.” Người hướng dẫn đang nói. Sau lễ khai mạc, sau khi cúi mình lễ lạy, người hướng dẫn sẽ đề cập tới tiếp tâm. “Đầu tiên là im lặng. Bạn phải luôn giữ im lặng. Không được nói chuyện hay thì thầm. Nếu bạn phải giao tiếp, hãy viết ra giấy và không để người khác nhìn thấy. Đây là hướng dẫn quan trọng nhất, tiếp theo, hãy luôn giữ cặp mắt hướng xuống. Đừng để cho những suy nghĩ tiêu cực chiếm chỗ. Hãy nhớ rằng, bất kỳ ai tham dự đều phải hy sinh bản thân ở một mức độ đáng kể nào đó. Bạn có trách nhiệm không chỉ với chính mình mà còn với tất cả những người có mặt. Cuối cùng, hãy cố gắng hết sức – nỗ lực bằng tất cả năng lượng của mình và đừng để sự nản lòng chiếm chỗ.” Vào lúc này, người hướng dẫn có thể thêm một câu chuyện ưa thích của một bậc thầy Trung Hoa, người đã nói rằng, Nếu bạn đặt ra một giới hạn thời gian để thành công trong việc tu Thiền thì bạn nên hành động như một người đàn ông bị rơi xuống một cái hố sâu hàng ngàn feet. Hàng ngàn ngàn suy nghĩ của anh ta được tinh gọn lại thành chỉ một suy nghĩ duy nhất: làm thế nào để thoát khỏi cái hố. Anh ta duy trì suy nghĩ đó từ sáng đến tối và từ tối đến sáng. Nếu bạn tu tập theo cách này mà không nhận ra Chân lý trong vòng năm hoặc bảy ngày, tôi sẽ đốt cháy chính mình trong địa ngục vì đã lừa dối bạn.”

Trong chiếc giếng câm lặng của bảy ngày – sự im lặng của 25 người đã thống nhất để cho những bù trừ và rào cản thông thường của họ nới lỏng và họ cũng đã đồng ý để nỗi đau của căn bệnh con người nơi họ rỉ ra, chảy tràn và dâng lên – Tâm trí Một được nhìn thấy. Đó không phải là sự im lặng của vắng mặt mà là im lặng của hiện diện. Đó là sự im lặng mà tất cả mọi thứ được tạo ra, im lặng của tâm trạng: mong đợi, lo lắng, thôi thúc, bình yên sâu sắc và tuyệt vọng. Đó là sự im lặng của hơi thở sâu và tiếng quất của kích trượng; sự im lặng của tiếng khóc, tiếng cười, tiếng gầm gừ. Đó là trái tim thinh lặng của tiếp tâm; trái tim thinh lặng của tất cả chúng ta.

Khi mắt nhìn xuống, những hình ảnh không được tạo ra; khi những hình ảnh không được tạo ra, tâm trí không sủi bọt. Lúc đầu thật khó khăn! Thật là một sự cám dỗ khi đầu hàng trước thú vui đau đớn của việc để ý đến mọi thứ.
Tuyết rơi, những chiếc lá non, ánh nắng tràn ngập, những tán lá xào xạc, tất cả thu hút và lôi kéo tầm nhìn ngoại vi; nhưng nhường bước thậm chí một lần và đài phun sẽ nước khô cạn và “nét nhợt nhạt của suy nghĩ” cạn kiệt hơn nữa. Giữ im lặng và mắt nhìn xuống là hai quy tắc đơn giản, nhưng từ chúng xuất hiện trái tim và tâm trí của tiếp tâm.

Lúc đầu, nỗi đau ngự trị. Nó bắt đầu vào ngày đầu tiên và dai dẳng, xoắn lại, bỏng rát, và tơi tả trong suốt bảy ngày tiếp theo; đau đớn về thể xác, ở chân, mắt cá chân, đầu gối, hông; đau ở vai, ở cổ; đau đầu và lưng. Và rồi nỗi đau khác tức thời hơn, nỗi đau của sự thất vọng, sự bẽ bàng, và bằng cách nào đó, sự ngu ngốc tầm thường của rất nhiều năm qua có thể làm rách nát các sợi cơ của chúng ta đến vậy sao? – nỗi đau của sự trống rỗng, sợ hãi và kinh hoàng; đau đớn của cảm giác ngu ngốc khi công án cứ mắc kẹt ở đó, một cụm từ vô nghĩa; đau đớn từ kích trượng; và tệ nhất là nỗi đau của người khác. Nhưng chúng ta đã thử sự thoải mái. Cả cuộc đời chúng ta quằn quại tìm vào sự ấm áp hơn, co ro trong góc ấm cúng, tránh xa sự thật và bóp nghẹt những lời phản đối. Cả cuộc đời chúng ta đã nghe theo đám đông bình thường và tìm cách làm dịu nỗi đau của mình cho đến khi chính thuốc an thần trở thành một vết thương và cuộc trốn chạy của chúng ta trở thành một hình thức cầm tù của chính nó. Và vì thế chúng ta ở đây. Chúng ta cần phải biết, chúng ta phải tìm ra; vì vậy nỗi đau là điều không thể tránh khỏi. “Tất cả đều là khổ,” chân lý cao quý đầu tiên, trở nên không còn nghi ngờ gì nữa đối với những người trong tiếp tâm. Đau khổ là ngọn lửa của tiếp tâm. Nếu đó là vàng, nó sẽ không bao giờ cháy; nếu nó cháy, đó chưa bao giờ là vàng. Nhưng nếu không có đau khổ thì không có sự bùng cháy; và không có sự bùng cháy thì không thể giải thoát. “Hãy trở thành một với đau khổ!” và sự phản kháng được buông bỏ, sự căng thẳng được giải tỏa, chỉ còn lại nỗi đau; và rồi nỗi đau không còn, chỉ là năng lượng, những nguồn năng lượng chưa được khai thác. Sự khô khốc đã biến mất, sự nghi ngờ đã biến mất, chỉ còn năng lượng sục sôi; nhưng đừng dao động, bất kể bạn làm gì.

Tuần lễ tiếp tâm tiếp tục. Một vòng quay của việc ngồi, ăn sáng, lao tác, nghỉ ngơi, zazen (thiền tọa), teisho (đê xướng), zazen, ăn trưa, zazen, tụng kinh, tập thể dục, zazen, ăn tôi, zazen, zazen, zazen. Và đằng sau tất cả như một phông nền là dokusan (độc tham). Tiếng chuông leng keng của vị thầy gọi ra, và tiếng chuông dokusan đáp lại “Tôi có mặt.” Đây là nguyên nhân của căng thẳng, là tiếng xoa dịu, tiếng thúc giục, tiếng vẫy gọi. Quá nhiều sự kiên nhẫn, quá nhiều đức tin. Thật vô ích khi giả vờ. Căn phòng quá yên tĩnh đến nỗi bất kỳ nỗ lực nào để che giấu, trốn tránh, làm bộ, đều kêu leng keng và vọng lại. “Sự thật là tôi không biết mình là ai hay mình là gì, tôi phải làm gì. Bất cứ nơi nào tôi đến đều sai chỗ. Tôi giống như một trục xe không có dầu bôi trơn, một bánh xe lệch tâm.” Câu hỏi, sự thăm dò, sự động viên, rồi một câu chuyện, một hồi tưởng, nhiều câu hỏi hơn, nhiều thăm dò hơn. Làm sao người ta có thể tin vào một thứ gì đó gượng gạo và lãnh đạm như vậy? Ting-a-ling-a-ling, dong dong; ting-a-ling-a-ling, dong dong. Chiều và tối. Kiên nhẫn và tin cậy.

Dokusan là một trong những trụ cột của tiếp tâm, zazen là một trụ cột khác, và teisho là trụ cột thứ ba. “Hôm nay chúng ta sẽ làm việc với công án số….” Mỗi ngày đều có teisho. Công án là hạt nhân, nhưng nó được bao bọc bởi trái ngọt của kinh nghiệm chín muồi qua nhiều năm thực hành. Trong teisho, người ta biết rằng mỗi chữ đều đã được trả giá. Không có sự thái quá về lời nói của kẻ hoang phí. Thường có sự hài hước và kịch tính, đôi khi là thơ ca, nhưng luôn có sự sắc sảo. Một phạm vi rộng được đề cập – tài liệu nền tảng, lời khuyên răn, hiểu biết sâu sắc, những mô tả, động viên. Nó giống như một bức tranh lập thể có cái nhìn riêng. Tất cả phải gắn kết với nhau và có ý nghĩa.

Trước khi bạn biết điều đó, ngày thứ sáu đã đến. Ngày đầu tiên khá dễ dàng. Người ta sống nhờ tác động của đời sống hàng ngày, và một loại thuốc ngủ nhân từ nằm trong tác động đó. Ngày thứ hai khó hơn, và ngày thứ ba bằng cách nào đó là khó nhất trong tất cả. Trong những năm đầu, việc thức dậy vào ngày thứ ba giống như việc phải nổi lên qua lớp hắc ín đen. Những cặn bã của bản ngã đã bị chạm trán, chúng bám chặt và làm tắc nghẽn tâm trí, đầu đau nhức và tứ chi phản kháng với tư thế; chiếc nệm, vỏ nệm, chiếc gậy, tất cả. Nhưng bây giờ là ngày thứ sáu, và vào một lúc nào đó, nó lại giống như việc đi ngang qua một cánh đồng cỏ. Không gian rộng lớn, làn gió mát rượi, có ánh mặt trời và sự bình yên. Sự phản kháng, lớp hắc ín đen, nỗi đau, bằng cách nào đó đã bốc hơi, và có khi người ta thấy mọi thứ đều thật dễ dàng. Bây giờ là thử thách lớn. Tôi có nên nghỉ ngơi, ngồi xuống đây, tôi có nên đợi một lúc? Tôi cần ngồi xuống nhưng chỉ một lúc.

Đêm thứ bảy, giờ thâu nhiếp. Đã đến lúc đứng dậy và đi bộ về, qua những bức tường và hàng rào, những chướng ngại vật cổ xưa; giờ đây Đức Phật cao trăm feet đã ra đời. Có phẩm giá của kinh hành vòng tròn với mục đích lớn lao: tay, chân, miệng đúng vị trí. Đôi chân vững vàng bắt đầu một nhịp – nhiều đôi chân nhưng chỉ một nhịp, nhiều bàn tay nhưng chỉ một cái nắm. Một Tâm xoay tròn trong giờ thâu nhiếp của đêm thứ bảy.

Và rồi nó kết thúc. Âm nhạc rộn vang. Những cái ôm, những giọt nước mắt, tiếng cười, sự ngạc nhiên và lòng biết ơn. Điều gì đã xảy ra với những người khổng lồ? Rốt cuộc thì họ cũng chỉ là những người bình thường. Tuyệt vời, tuyệt vời. Bạn sẽ nói gì với một người mà bạn đã ngồi cùng trong một tuần (hay là cả một cõi vĩnh hằng?), người mà bạn đã biết theo cách khó tin và không thể diễn tả? Bàn tay phải của bạn nói gì với bàn tay trái của bạn? Lưỡi thì dày và vụng về, tốt nhất là nói bằng một cái nhìn, một nụ cười, một cái ôm. Một kỳ tiếp tâm bảy ngày – sự phối hợp của 25 tâm trí.

====

Cuộc sống, như một mái vòm bằng kính nhiều màu, Làm vấy bẩn ánh rực rỡ chói lọi của vĩnh hằng.
====

Shelley