BA QUAN ĐIỂM VỀ SỰ THỊNH VƯỢNG

Sau đây là ba cách tiếp cận phổ biến về tiền bạc và sự thịnh vượng.

QUAN ĐIỂM VẬT CHẤT

Từ khía cạnh vật chất, chúng ta tin rằng thế giới vật chất, vật lý là thật và vô cùng quan trọng, và rằng sự thỏa mãn và trọn vẹn đến từ những gì xung quanh ta. Ta hoàn toàn tập trung vào thế giới bên ngoài. Tiền là chìa khóa để có được những gì ta muốn trong thế giới vật chất. Để thành công và hạnh phúc, ta phải nỗ lực kiếm thật nhiều tiền, để từ đó có được thứ mình khao khát và gây ảnh hưởng lên thế giới theo cách ta muốn.

Có lẽ, đa số mọi người trong thế giới ngày nay đều theo quan điểm này. Tất nhiên, hầu hết mọi người sống trong thế giới phương Tây vốn công nghiệp hóa, và thật không may, ngày càng nhiều người ở các nước đang phát triển cũng có quan niệm này. Phần đông chúng ta hoặc là cố gắng sống theo cách này, hoặc nổi loạn và phản kháng lại sự tập trung của xã hội vào sở hữu vật chất và sự giàu có về tiền bạc.

QUAN ĐIỂM TÂM LINH SIÊU VIỆT

Quan điểm tâm linh siêu việt về tiền bạc và sự thịnh vượng được rút ra từ các tôn giáo siêu việt của cả phương Đông lẫn phương Tây. Quan điểm này ít nhiều đối lập với quan điểm vật chất.

Theo truyền thống tâm linh siêu việt của phương Tây, thế giới vật chất về bản chất là nơi chốn của sự cám dỗ, tội lỗi và đau khổ, là nơi ta phải vượt qua để tiến tới một nơi tốt đẹp hơn – thế giới tâm linh – sau khi chết. Còn truyền thống siêu việt phương Đông dạy rằng thế giới vật chất chỉ là ảo tưởng. Mục đích của con người là phải “thức tỉnh” và vượt ra khỏi giới hạn của hình thức vật chất. Dù là ở Đông hay Tây, thì thế giới vật chất luôn bị xem như nhà tù, như giới hạn, thứ gì đó mà ta phải vượt ra khỏi.

Theo cách tiếp cận này, những người thực tâm truy cầu tâm linh sẽ từ bỏ thế giới và cố gắng buông bỏ sự gắn bó với các sự vật, cụ thể là tiền và sở hữu vật chất. Ở cả phương Đông và phương Tây, những tín đồ nhiệt thành nhất đã thề nguyện trên sự nghèo khó và từ bỏ mọi thứ, chỉ sở hữu những vật đơn giản và cơ bản nhất. Họ tin rằng Thượng đế sẽ chu cấp cho họ thông qua nhà thờ mẹ hoặc qua những người mà họ chăm sóc và phụng sự. Họ nỗ lực, với mức độ thành công khác nhau, nhằm vượt qua nhu cầu và khao khát của bản thân trước sự tiện nghi vật chất, sự an tâm, quyền lực, tình dục và nhiều thứ khác.

Theo triết lý này, cảm giác đầy đủ đến từ địa hạt tâm linh. Sự thịnh vượng chính là sự giàu có về trải nghiệm tâm linh. Tập trung hoàn toàn vào bên trong. Thế giới vật chất bị coi là cám dỗ khiến họ rời xa thế giới tinh thần. Ta nên tách mình khỏi những vật chất trần thế càng nhiều càng tốt. Ta nên tối thiểu các nhu cầu về mặt vật chất và cảm xúc. Sự thịnh vượng đến từ việc đơn giản hóa nhu cầu và hướng đến sự gắn kết tâm linh với cảm giác hài lòng. Sự nghèo khó về vật chất có thể đem đến sự thịnh vượng về tâm linh.

Theo cách tiếp cận vật chất, chiến lược để tạo ra sự thịnh vượng là “có nhiều hơn”. Càng có nhiều hơn, bạn càng hạnh phúc. Trong cách tiếp cận tâm linh, chiến lược để đạt đến sự thịnh vượng là “cần ít đi”. Càng cần ít đi, bạn càng hạnh phúc.

QUAN ĐIỂM TỪ TRÀO LƯU NEW AGE

Một triết lý khác cũng rất phổ biến trong trào lưu New Age. Theo cách tiếp cận này, chúng ta thừa nhận thế giới bên ngoài phản ánh thế giới nội tâm trong ta, thế giới vật chất soi chiếu ý thức. “Cuộc đời ta thể hiện suy nghĩ của ta” là câu nói nổi tiếng trong trào lưu này. Nếu ta bắt đầu nhận trách nhiệm thay đổi ý nghĩ của mình, trải nghiệm của ta về thực tại sẽ thay đổi theo đó.

Theo quan điểm này, ta sống trong vũ trụ tâm linh với sự phong phú vô hạn. Ta chỉ bị giới hạn vì suy nghĩ và niềm tin của bản thân vào thực tại. Tiền phản ánh ý thức của ta, và trải nghiệm của ta với tiền là do ta tự tạo ra. Bất cứ vấn đề nào ta gặp phải với tiền hay sự thịnh vượng phản ánh những ý nghĩ và niềm tin tiêu cực của ta vào giới hạn. Sự giàu có vô hạn có thể đạt được nếu ta trở nên sẵn sàng đón nhận và từ đó, thay đổi suy nghĩ của bản thân. Ta có thể sử dụng các kỹ thuật như những lời khẳng định tích cực và các hình thức thiền hay cầu nguyện khác nhau để giúp mình thay đổi suy nghĩ, từ đó, mở cửa cho sự dồi dào vô hạn, vốn là quyền tâm linh của ta ngay từ khi chào đời.

Cách tiếp cận này nhằm mục đích kết nối thế giới nội tâm và bên ngoài. Chiến lược để tạo ra sự thịnh vượng là, “Thay đổi suy nghĩ, cởi mở trước sự phong phú vô hạn của tinh thần, và bạn có thể có được bao nhiêu tùy thích.”

SỰ THẬT VÀ GIỚI HẠN CỦA TỪNG QUAN ĐIỂM

Cả ba quan điểm kia đều hàm chứa những yếu tố sự thật và có thể hữu ích hoặc phù hợp trong một số thời điểm nhất định. Nhưng tôi tin rằng mỗi quan điểm đều quá giới hạn, nên không thể giúp phần lớn chúng ta tạo ra sự thịnh vượng đích thực trong đời sống của mình.

Cách tiếp cận vật chất có thể giúp ta phát triển kỹ năng và khả năng cần thiết để tồn tại và thành công trong thế giới vật chất. Nó có thể dạy ta cách chu cấp cho nhu cầu vật chất của bản thân và gia đình, cộng đồng. Từ quan điểm này, ta có thể học cách cảm thấy hài lòng với sức mạnh của chính mình, từ đó tạo ra ảnh hưởng với thế giới xung quanh. Quan điểm này cũng dạy ta cách tôn trọng và vinh danh khía cạnh vật chất của sự tồn tại.

Vấn đề với triết lý này là nó chỉ tập trung vào thế giới bên ngoài. Nó phủ nhận tầm quan trọng của thế giới bên trong và nhu cầu cảm xúc, tinh thần và tâm linh. Với cách tiếp cận này, ta tìm kiếm sự đầy đủ chỉ về mặt vật chất – và điều này không bao giờ là đủ. Cuối cùng, điều này dẫn đến cảm giác trống rỗng và thất vọng, vì dù có được bao nhiêu ở bên ngoài, thì nhu cầu bên trong của ta không hẳn đã được đáp ứng.

Quan điểm tâm linh siêu việt cho ta lối thoát khỏi cái bẫy vật chất. Nó thừa nhận nhu cầu thuần túy của con người muốn cảm thấy kết nối về mặt tâm linh và cảm thấy mình không chỉ đơn thuần là sự tồn tại vật chất của cá nhân, mà còn hơn thế nữa. Nó hỗ trợ ta trong việc khám phá và tìm hiểu ý nghĩa, mục đích và sự trọn vẹn sâu sắc hơn, vốn có thể giúp giải thoát ta khỏi nỗi ám ảnh với thế giới vật chất.

Không may là, ở thái cực ngược lại, triết lý thứ hai này lại tạo ra một cái bẫy khác. Nó phủ nhận tầm quan trọng của khía cạnh vật chất và cảm xúc trong sự tồn tại của ta, và đó là phần quan trọng thể hiện ta là ai. Là linh hồn, chúng ta chọn đến với cuộc sống con người vì trải nghiệm cuộc sống là điều rất quan trọng và đầy ý nghĩa. Nếu từ chối những nhu cầu cảm xúc và thể chất, nghĩa là ta đã tạo ra xung đột khủng khiếp bên trong mình. Ta muốn và cần phải hiện diện ở đây, trong thế giới vật chất, để khám phá, phát triển và tận hưởng thế giới đó.

Tôi nhận thấy hầu hết những ai muốn theo đuổi triết lý tâm linh siêu việt đều hình thành rất nhiều mâu thuẫn nội tâm. Để theo đuổi sự phát triển tinh thần, chúng ta cố gắng “vượt lên” trải nghiệm làm người. Ta cố gắng không muốn và không cần, nhưng là con người, ta luôn muốn và cần rất nhiều thứ! Ta bị giằng xé giữa khao khát có được sự trọn vẹn trong tâm hồn và nhu cầu con người, hay có lẽ là giữa một phần trong ta muốn được cứu rỗi vĩnh viễn, và một phần muốn tận hưởng bản thân ngay trong hiện tại.

Ta cần phải tin tưởng và vinh danh tất cả những cảm xúc và nhu cầu sâu kín nhất của bản thân. Khao khát là cách tâm hồn dẫn lối cho ta trên đường đời. Ta chỉ có thể trải nghiệm sự thịnh vượng đích thực khi thừa nhận và chấp nhận mọi khía cạnh của chính mình – về tâm linh, tinh thần, cảm xúc và thể chất – thay vì khiến chúng mâu thuẫn với nhau.

Cách tiếp cận kiểu tinh thần New Age là cách tiếp cận đúng đắn theo rất nhiều phương diện. Cuộc sống của ta đúng là có phản ánh ý thức của ta. Thế giới bên ngoài là tấm gương soi bản thân ta. Khi ta học tập, phát triển và trở nên ý thức hơn, trải nghiệm về hiện thực bên ngoài sẽ phản ánh những thay đổi đó. Quan hệ với tiền bạc và trải nghiệm với sự thịnh vượng chắc chắn phản ánh tiến trình nội tại trong ta.

Tuy nhiên, nhìn chung, mọi người thường hiểu triết lý này quá đơn giản và giới hạn, khi đề cập đến những vấn đề thật sự mà hầu hết chúng ta phải đối mặt trong quá trình tạo dựng sự thịnh vượng.

Trong thực tế, theo kinh nghiệm của tôi, nó có thể khiến mọi người cảm thấy bối rối và khó chịu vì không thể có được sự giàu có về tiền bạc nhanh chóng và dễ dàng.

Ta được dạy rằng “thay đổi suy nghĩ” sẽ thay đổi trải nghiệm của ta về hiện thực và đưa ta đến với sự thịnh vượng. Tuy nhiên, tiền bạc và sự thịnh vượng không chỉ phản ánh suy nghĩ, mà soi chiếu toàn bộ cuộc sống của chính ta. Ta không chỉ là tâm trí, mà còn là cảm xúc, linh hồn và cơ thể. Để có được sự thịnh vượng đích thực, ta phải chữa lành và phát triển tất cả mọi khía cạnh trong sự tồn tại của bản thân.

Chẳng hạn, rất nhiều khuôn mẫu ngăn cản ta đến với sự thịnh vượng đều bắt rễ rất sâu trong trải nghiệm cảm xúc. Ta phải nhận thức được những cảm xúc đó, và chữa lành vết thương lòng khiến mình hành động một cách vô thức và tự hủy hoại. Chữa lành ở cấp độ cảm xúc là quá trình hoàn toàn khác so với suy nghĩ tích cực đơn thuần.

Cùng với đó, để phát triển sự thịnh vượng đích thực, ta phải học cách hướng đến khía cạnh vật chất trong cuộc sống, chăm sóc cơ thể, vật sở hữu, tài chính và môi trường theo cách hợp lý và có trách nhiệm.

Nhận thức được những suy nghĩ tiêu cực về tiền bạc và sự thịnh vượng, đồng thời mở ra nhiều ý tưởng tích cực, tất nhiên là bước rất quan trọng, nhưng vẫn chưa đủ để đem lại tài chính dồi dào, nói gì đến sự thịnh vượng đích thực.

Tôi thấy khi mình nhấn mạnh “sự giàu có vô hạn”, mọi người sẽ có xu hướng mâu thuẫn với bản thân. Nếu tiền không đến, họ sẽ nghĩ, “Mình bị làm sao à? Tại sao mình không làm được?”

Tôi không tin rằng tất cả chúng ta rồi sẽ giàu có vô hạn. Ở cấp độ tâm hồn, mọi người đều chọn lựa mục đích và nhiệm vụ khác nhau trong đời. Một số có thể ở đây để học cách sống đơn giản và hạnh phúc với rất ít tiền. Một số thì đương đầu với thách thức phải tìm cách cân bằng giữa các nhu cầu cá nhân và gia đình với thu nhập trung bình. Một số khác có lẽ có định mệnh kiếm và quản lý số tiền lớn với quyền lực về tài chính. Về cơ bản, tất cả các quá trình này đều như nhau: Đáp ứng những thách thức mà cuộc sống đem đến cho ta, về mặt tài chính và những mặt khác, và phát triển khả năng tạo ra và trải nghiệm sự thịnh vượng.

Trong chương kế tiếp, tôi sẽ giới thiệu một quan điểm khác, một cách nhìn về tiền bạc và sự thịnh vượng được rút ra từ tất cả các triết lý trên, nhưng vượt qua tất cả. Tôi tin rằng cách tiếp cận này có thể cho ta khuôn khổ để hiểu và tận dụng mối quan hệ của mình với tiền bạc như một tấm gương, hướng ta đến sự thịnh vượng đích thực.

Ảnh: NotebookLM