CÁCH ĐỂ ĐẠT ĐƯỢC SỰ THÔNG THÁI

Có hai cách để thu thập tri thức và trở nên thông thái. Một cách là học từ chính cuộc sống của bạn. Cách thứ hai là học từ cuộc sống của những người khác.

Suy nghiệm lại bản thân

Hãy suy nghiệm lại toàn bộ những trải nghiệm đã qua trong đời mình. Hãy học kỹ năng suy nghiệm, tức là nhìn lại, suy nghĩ một cách cẩn trọng về những sự kiện trong cuộc sống với chủ ý học hỏi từ đó. Tôi gọi quá trình này là “tua lại cuộn băng”.

Những sự kiện trong cuộc sống của bạn là một trong số những nguồn thông tin hữu ích nhất. Vì vậy, đừng chỉ đơn thuần để những ngày của bạn trôi qua – hãy thu nhận từ chúng. Hãy nhận biết những gì xảy ra xung quanh bạn ngày hôm đó để tạo ra những rãnh nhớ trong cuộn băng ở tận trong tâm thức của bạn.

Hãy dành thời gian và nơi chốn cho mọi chuyện – những khoảng thời gian cho hành động và những khoảng thời gian để ngẫm lại. Nhưng hầu hết chúng ta lại không dành thời gian cho việc suy nghiệm lại một cách nghiêm túc. Với lịch trình bận rộn, chúng ta thường bỏ qua phần quan trọng này của công thức cho sự thành công.

Vào mỗi cuối ngày, bạn hãy dành vài phút để ôn lại những gì đã xảy ra trong ngày – bạn đã đi những đâu, đã làm những gì, đã nói những gì. Hãy suy nghiệm lại những việc tốt và không tốt mình đã làm, những việc bạn vẫn sẽ làm và những việc bạn sẽ không làm nếu thời gian đó quay lại. Hãy cố gắng hình dung lại các sự việc một cách sống động nhất. Hãy nhớ lại màu sắc, khung cảnh, âm thanh, lời nói, cảm nhận.

Bạn thấy đó, kinh nghiệm có thể trở thành hàng hóa hoặc tiền – nguồn giá trị mà bạn không ngờ đến. Nhưng điều này chỉ có thể xảy ra nếu bạn dành thời gian để ghi lại kinh nghiệm, suy nghiệm về nó và biến nó thành những gì có giá trị. Rốt cuộc, không phải những gì xảy ra trong cuộc sống của mỗi người sẽ làm chuyển biến cuộc sống của người đó, mà cách họ ứng xử trước những sự việc xảy ra mới tạo nên sự khác biệt. Và để có thể làm điều gì đó tích cực cho cuộc sống, chúng ta phải tiếp thu những thông tin có giá trị từ chính cuộc sống.

Một thời điểm phù hợp khác để bạn suy nghiệm lại bản thân là vào cuối những khoảng thời gian như một tuần, một tháng hay một năm. Bạn hãy dành vài giờ vào cuối mỗi tuần, dành một ngày vào cuối mỗi tháng, và dành một tuần vào cuối mỗi năm… để nhìn lại, suy ngẫm và chiêm nghiệm từng sự việc đã xảy đến trong cuộc sống của bạn.

Những người khôn ngoan đã học được cách để tích lũy quá khứ và đầu tư vào tương lai. Khi cha tôi bước sang tuổi 76, tôi nói với ông: “Cha ơi, cha có thể hình dung được điều gì sẽ xảy ra nếu cha tập hợp lại 75 năm qua và đầu tư vào năm thứ 76 của mình không?”.

Bạn có bao giờ nghĩ về cuộc sống theo cách này? Bằng cách này, cuộc sống có thể trở nên hiệu quả và lý thú hơn bao giờ hết. Đừng chỉ đơn thuần là sống thêm một năm.

Thay vào đó, tập hợp lại những năm bạn đã trải qua và đầu tư tất cả vào năm tiếp theo. Đừng chỉ đơn thuần là có thêm một cuộc đối thoại. Thay vào đó, tập hợp lại tất cả những cuộc đối thoại của bạn trong quá khứ và đầu tư tất cả vào cuộc đối thoại tiếp theo.

Vì vậy, hãy khởi động một kỷ luật mới. Hãy khám phá – bằng cách quan sát cuộc sống của bạn – điều gì và cách thức nào giúp cho mọi thứ vận hành tốt trong thế giới này. Đừng bao giờ để ai đó nhận xét rằng bạn đã sống cuộc sống này mà không hiểu biết gì về nó. Bạn có thể không làm được mọi điều mình khám phá nhưng phải đảm bảo rằng bạn khám phá tất cả những gì mình làm. Bạn không muốn sống một cuộc đời chỉ để rốt cuộc nhận ra rằng bạn đã sống chỉ 1/10 cuộc sống, rằng bạn đã để cho 9/10 còn lại trôi qua lãng phí.

Khi bạn học cách sống cuộc sống của mình, hãy chắc rằng bạn học cả những điều tiêu cực bên cạnh những điều tích cực, cả thất bại lẫn thành công. Những cái gọi là thất bại cũng giúp ích cho chúng ta không kém những bài học có giá trị. Thông thường, những thất bại dạy chúng ta nhiều hơn cả những thành công. Một trong những cách để chúng ta học làm đúng một điều là làm sai điều này trước đó. Những việc làm sai mang lại những bài học đáng giá trong cuộc sống.

Bây giờ thì tôi khuyên bạn không nên học “bài học đáng giá” này quá lâu. Nếu bạn đang thực hiện một cách thức nào đó và nó không thật ổn trong mười năm qua thì tôi khuyên bạn không nên tiếp tục thêm mười năm nữa. Nhưng nếu bạn có thể học nhanh thì không gì tốt bằng. Không có phương cách nào tốt hơn, cho cả cảm xúc của bạn, là học từ kinh nghiệm cá nhân.

Khi gặp ông Shoaff, tôi đã làm việc được sáu năm. Không lâu sau đó, ông ấy đã hỏi tôi: “Jim à, tính đến nay, cậu đã làm việc được bao lâu rồi?”. Tôi trả lời ông ấy số năm mình đã làm việc.

“Cậu thấy thế nào?”, ông ấy hỏi tiếp.

“Không hoàn toàn tốt đẹp”, tôi đáp, cảm thấy hơi buồn khi phải thú nhận điều này.

“Vậy thì tôi khuyên cậu không nên làm việc đó nữa”, ông ấy nói. “Sáu năm đã đủ dài để vận hành một kế hoạch sai.”

Rồi ông ấy hỏi: “Cậu đã tiết kiệm được bao nhiêu tiền trong sáu năm qua?”

“Không được đồng nào ạ”, tôi ngượng ngùng thú nhận.

Ông ấy nhướng mày, nói: “Kẻ nào đã bán cho cậu kế hoạch đó vậy?”.

Câu hỏi thật tuyệt. Tôi đã lấy ở đâu ra kế hoạch tai hại này? Chà, mọi người đều dùng kế hoạch của người khác. Câu hỏi đặt ra là kế hoạch của ai. Bạn đã dùng kế hoạch của ai?

Tôi phải nói để bạn biết rằng những cuộc đối mặt đầu tiên với những kinh nghiệm trong quá khứ của chính bạn sẽ rất đau đớn. Điều này đặc biệt đúng nếu bạn đã gây ra nhiều lỗi lầm như tôi. Nhưng hãy nghĩ về những lợi ích bạn nhận được! Hãy nghĩ về những tiến bộ mà bạn có thể đạt được khi quyết định đối mặt với những sai lầm của mình!