SINH RA ĐỂ CÙNG LAO ĐỘNG, HÃY TỰ NGUYỆN

Trích: The Daily Stoic; 366 Chiêm Nghiệm Về Trí Tuệ Và Lòng Can Trường Cùng Nghệ Thuật Sống; Anh Tuấn dịch; 1980 Books, NXB Thanh Niên

03/01/2026
21 lượt xem

“Bất cứ khi nào thấy khó thức dậy mỗi sáng, hãy nhắc nhở bản thân rằng ngươi được mẹ thiên nhiên sinh ra để làm việc cùng những người khác, còn những loài vật thiếu suy nghĩ mới ngủ suốt ngày đêm. Lao động là mục đích bản năng của chúng ta, nó phù hợp với ta và khiến ta thỏa mãn.”

Marcus Aurelius, Meditations

Nếu một con chó dành cả ngày để ngủ, thì cũng ổn thôi. Nó chỉ là một con chó. Nó không phải đi đâu, không có nghĩa vụ nào khác ngoài việc là chính nó. Theo các nhà khắc kỷ, con người chúng ta có nghĩa vụ cao cả hơn – không phải là nghĩa vụ với các vị thần mà là với những con người khác. Điều khiến chúng ta rời khỏi giường mỗi sáng, là praxeis koinonikas apodidonai (tức là cùng nhau làm việc). Nền văn minh và các quốc gia là những dự án lớn mà chúng ta cùng nhau xây dựng, và đây cũng là điều mà tổ tiên chúng ta đã làm trong nhiều thiên niên kỷ. Chúng ta được sinh ra để hiệp lực với nhau.

Vì vậy, nếu bạn cần thêm động lực để rời khỏi giường vào sáng nay, nếu bạn cần một thứ gì đó mạnh hơn caffeine để gia tăng động lực, hãy nghĩ tới điều này. Mọi người đang phụ thuộc vào bạn. Mục đích của bạn là giúp chúng tôi tạo ra một tác phẩm tuyệt vời. Chúng tôi đã chờ bạn từ lâu và hết sức vui mừng khi bạn xuất hiện.

Không ai kê súng vào đầu ta

“Không điều gì được cho là cao quý nếu nó được thực hiện một cách không tự nguyện hoặc trong tình trạng bị ép buộc. Mọi hành động cao cả đều mang tính tự nguyện.”

Seneca, Moral Letters

Bạn không buộc phải làm điều đúng đắn. Bạn luôn có thể lựa chọn ích kỷ, thô lỗ, tồi tệ, thiển cận, ấu trĩ, xấu xa hoặc ngu ngốc. Trên thực tế, đôi khi bạn thu về những lợi ích khi hành động bất chính. Và chắc chắn là không phải tên tội phạm nào cũng bị tóm.

Nhưng kiểu suy nghĩ này có giúp mọi người sống tốt không? Cuộc sống khi ấy sẽ diễn ra như thế nào?

Bạn không cần phải làm điều đúng đắn, và bạn cũng không cần phải thực hiện nghĩa vụ của mình. Bạn được làm điều đó. Bạn muốn làm điều đó.