THÁP NHU CẦU CỦA ABRAHAM MASLOW

“Qua nhiều năm nghiên cứu, Maslow đã đưa ra một kim tự tháp về tám thang bậc biểu thị những nhu cầu của con người bao gồm: Nhu cầu căn bản đầu tiên mang tính sinh học rất cần thiết đối với sự sống của chúng ta như: nước, thức ăn, chỗ ở, giấc ngủ, tình dục…. Nhu cầu thứ hai là nhu cầu về sự an toàn, tức là nhu cầu được bảo vệ, che chở tránh những nguy hiểm do thiên nhiên gây ra và do trật tự xã hội quy định. Nhu cầu thứ ba bao gồm những nhu cầu về xã hội như: tình yêu, gia đình, các mối quan hệ, công ăn việc làm…. Nhu cầu thứ tư là nhu cầu được thể hiện cái tôi của mỗi người thông qua sự thành đạt, sự nổi tiếng, bổn phận, trách nhiệm, sự tự do, độc lập….

Nhu cầu thứ năm đề cập đến nhu cầu về nhận thức bao gồm: kiến thức, hiểu tường tận ý nghĩa các sự việc, sự tự nhận thức…. Nhu cầu thứ sáu thể hiện những yếu tố về thẩm mỹ: vươn tới vẻ đẹp hài hòa và cân đối của cơ thể. Nhu cầu thứ bảy là nhu cầu được thể hiện đầy đủ năng lực tiềm ẩn của bản thân. Nhu cầu này được thỏa mãn qua sự trưởng thành của mỗi cá nhân, sự tự hoàn thiện và sử dụng được tiềm lực của riêng mình. Nhu cầu cuối cùng là nhu cầu về tâm linh, được thể hiện qua tính siêu việt và nhu cầu giúp đỡ người khác phát huy năng lực tiềm ẩn.

Theo Maslow thì các nhu cầu của con người phải thỏa mãn trình tự tám thang bậc mà ông đưa ra. Ông cho rằng, mỗi cá nhân sau khi đạt được một nhu cầu căn bản nào đó thì mới tiếp tục hành động để thỏa mãn những nhu cầu tiếp theo. Tám thang bậc về nhu cầu của Maslow cơ bản là rất hợp lí. Nhưng thực tế cho thấy việc thỏa mãn những nhu cầu này không nhất thiết lúc nào cũng phải đi theo một trình tự từ thấp đến cao. Chẳng hạn, một người nào đó đang cố gắng để hoàn thiện nhu cầu thứ ba (nhu cầu về xã hội), nhưng phải qua kiến thức (nhu cầu thứ năm) thì nhu cầu này mới được thực hiện.”

Ngoài ra, các nguồn tài liệu còn ghi nhận rằng trong những năm cuối đời, Maslow đã nhấn mạnh đến nhu cầu “bản ngã siêu việt” (self-transcendence) – tức là việc đưa bản thân vào một mục đích cao cả hơn, phục vụ cộng đồng hoặc hướng tới cái vô hạn, vượt ra ngoài sự tự hoàn thiện cá nhân,.