DIỄN VĂN CỦA CÔ BÉ 13 TUỔI TẠI DIỄN ĐÀN HỘI NGHỊ TOÀN CẦU

Trích: Cho Đi Là Còn Mãi; Dịch giả: Huế Phượng, Lại Thế Luyện và Minh Tươi; NXB Tổng hợp TP HCM và công ty Trí Việt tái bản năm 2026.

19/10/2026
13 lượt xem

Severn Cullis-Suzuki, 13 tuổi (con gái của Tara Cullis và David Suzuki) đã gửi một bài diễn văn về môi trường cho các nhà lãnh đạo thế giới tại ‘Diễn đàn hội nghị toàn cầu’ năm 1993, ở Kyoto, Nhật Bản. Bài diễn văn khiến những người có mặt tại đây phải rơi nước mắt vì những lời lẽ đơn sơ nhưng trung thực, mạnh mẽ và khả năng nhìn thấy trước mọi việc xảy ra.

Cô bé mở đầu bài viết của mình: ‘Trong 6 ngày họp của Diễn đàn hội nghị toàn cầu, cháu đã chăm chú lắng nghe tất cả những vấn đề được đưa ra thảo luận. Cháu để ý thấy mọi người chỉ nói: ‘…những vấn đề này rất phức tạp, tôi hy vọng quý vị lượng thứ cho tôi vì đã nói như thế nhưng quyết định đưa ra dường như chưa đủ quan trọng để…’. Cháu nghĩ cuộc sống và những suy nghĩ của cháu khá đơn giản và thẳng thắn, nhưng khi nhìn các bác đang gắng sức đấu tranh tìm biện pháp làm thế nào để thay đổi những giá trị, những tiêu chuẩn ứng xử đạo đức khiến cháu băn khoăn tự hỏi, trong thế giới phức tạp của người lớn, liệu họ có quên đi những điều đơn giản trong cuộc sống chăng?’.

Cô bé viết tiếp: ‘Cháu sẵn sàng chia sẻ và từ bỏ nhiều thứ cháu có, nhưng nhiều người và nhiều chính quyền các nước còn có nhiều hơn những gì họ cần, lại dường như không muốn chia sẻ với ai. Ai cũng nói họ đang đấu tranh cho hòa bình và hạnh phúc, nhưng hàng tỷ đôla không được dùng để kết thúc sự đói nghèo, làm giảm sự ô nhiễm và những tác hại của môi trường, trái lại những đồng tiền này lại đang được sử dụng để mua vũ khí giết người, hủy diệt lẫn nhau. Cháu hy vọng các bác sẽ cứu những khu rừng nguyên sinh, sông ngòi và muông thú, nhưng tại diễn đàn này, những gì cháu nghe được chỉ là ưu tiên cho kinh tế. Nhưng người ta không thể ăn tiền! Người ta cũng không thể sống nếu không có cá, không có rừng, không có thiên nhiên. Tiền bạc không thể nào thay thế được những thứ cần thiết trong cuộc sống của chúng ta.

Người lớn vẫn dạy chúng cháu cách cư xử thế nào là đúng, nhắc chúng cháu không được đánh nhau, phải dọn dẹp những gì bừa bãi, không được làm hại những sinh vật khác, phải biết chia sẻ, không được tham lam… Thế nhưng, người lớn lại thực hiện những điều họ dạy chúng cháu không được làm.

Các bác là những tấm gương để chúng cháu học tập. Do đó, trước hết các bác hãy là những người gương mẫu. Đôi khi cháu nghĩ, người lớn quên rằng dũng cảm là điều được mọi người tán thưởng, tỏ ra khác biệt là điều được chấp nhận. Các bác dạy chúng cháu đừng quan tâm đến những gì mà những đứa trẻ khác nói về chúng cháu, đừng bao giờ là người bắt chước, sao các bác lại e ngại là người đi tiên phong? Di sản các bác để lại cho chúng cháu là gì? Và khi chúng cháu thực hiện giống như các bác, chúng cháu sẽ để lại gì cho các thế hệ mai sau?’.

Một bé gái chỉ mới 13 tuổi mà đã biết cố gắng để tự giải quyết những vấn đề khó khăn của nhân loại, còn bạn thì sao? Chắc chắn còn rất nhiều kỹ năng, kinh nghiệm và những sáng tạo đang tiềm ẩn trong con người bạn. Vấn đề bây giờ là bạn hãy khơi dậy và biết cách sử dụng chúng sao cho thật hiệu quả, thật ý nghĩa. Hãy bắt tay vào hành động! Tham gia bảo vệ môi trường cũng là món quà tuyệt vời bạn đang trao tặng cho các thế hệ con cháu mai sau.