AI THẮNG, AI BẠI TRONG XUNG ĐỘT VÀ VẬN ĐEN?

Trích: Người Giàu Nhất Thế Gian/ Steven K. Scott; Trần Thị Ngọc Hà dịch. NXB Lao động xã hội. 2008.

13/08/2026
18 lượt xem

—–🍀🍀🍀—–

Steven K. Scott là the New York Times best-selling author (tác giả có sách bán chạy nhất được tờ New York Times bình chọn) của 7 tựa sách trong đó có cuốn Người Giàu Nhất Thế giới. Sau khi thất bại 9 công việc trong 6 năm đầu sau khi tốt nghiệp đại học, ông đã học được quy luật thành công trong cuộc sống bằng cách nghiên cứu cuốn sách Châm Ngôn (the book of Proverbs). Kết quả là Scott và các đối tác kinh doanh của mình đã xây dựng hơn một chục công ty hàng triệu đô la, đạt danh thu hàng tỷ đô la ngay từ đầu. Ông là đồng sáng lập của Tập đoàn American Telecast, Total Gym Fitness, Max International và một số công ty khác. Scott là một diễn giả quốc tế nổi tiếng, đặc biệt về chủ đề ứng dụng trí huệ của Kinh thánh cho mọi lĩnh vực của cuộc sống.

—–🍀🍀🍀—–
 
Khi Henry Ford tranh luận với Giám đốc Công ty Detroit về định hướng phát triển công ty (sản xuất ôtô giá cao cho thị trường cao cấp hay ôtô giá rẻ bán hàng loạt ra thị trường), ông đã bị thua. Cuối cùng, ông bị sa thải. Công ty Detroit nhanh chóng thất bại và các nhà đầu tư bị thua lỗ. Trong khi đó, Henry Ford tiếp tục kinh doanh bằng cách mở Công ty Henry Ford và trở thành một trong những người giàu nhất hành tinh. Những nhà đầu tư vào công ty nhận được khoản lợi nhuận trên vốn đầu tư lên tới hơn 3.000 đô la cho một đô la bỏ ra. Vậy ai mới thật sự là người thắng cuộc trong cuộc xung đột tại Công ty Detroit? Về danh nghĩa, Henry Ford thua cuộc và dường như vị giám đốc cùng các nhà đầu tư chiến thắng. Nhưng thực tế lại hoàn toàn trái ngược.
 
Công ty sản xuất phim hoạt hình đầu tiên của Walt Disney bị rút ruột và gần như hủy hoại hoàn toàn vì một nhà phân phối vô đạo đức, kẻ đã ăn cắp nhân vật hoạt hình nổi tiếng nhất – chú thỏ may mắn Oswald – và thuê một trong những họa sĩ phim hoạt hình của Disney. Disney suy sụp. Kẻ phân phối nghĩ rằng mình đã thắng lớn. Nhưng sau này công ty của anh ta đã bị phá sản, còn Walt Disney sáng tạo ra một vương quốc giải trí.
 
Thực tế, theo thời gian, người thắng cuộc thật sự trong một cuộc xung đột không nhất thiết phải là người thắng cuộc ngay từ đầu. Tương tự như vậy, vận đen không chỉ mang lại thách thức mà cả cơ hội. Tôi suy sụp sau mỗi lần bị sa thải trong cả chín công việc tôi làm sau khi tốt nghiệp đại học. Nhưng nếu tôi không mất chín công việc đó thì tôi đã không có được thành công ngoài sức tưởng tượng với công việc thứ mười. Tất cả chúng ta đều gặp chung một vấn đề, đó là không nhìn trước được tương lai. Hậu quả là dù chúng ta có đưa ra quyết định về tình huống không may và xung đột trước, trong và ngay sau khi những việc đó diễn ra, thì nó vẫn có thể sai lầm. Solomon đã dạy chúng ta rằng, khi thấy được mục đích thật sự của xung đột và vận đen, chúng ta có thể nắm bắt cơ hội và cuối cùng sẽ trở thành người chiến thắng cả trong những tình huống tồi tệ nhất.
 
Có hai loại xung đột và vận đen. Loại thứ nhất do chúng ta tạo ra hoặc góp phần làm nảy sinh. Loại thứ hai do người khác (hoặc hoàn cảnh) tạo ra và nằm ngoài tầm ảnh hưởng hoặc kiểm soát của chúng ta. Hãy cùng xem xét loại xung đột và vận đen thứ hai.
 
Khi tôi đang học lớp một, cha tôi trở về nhà sau một chuyến đi thăm người chị của ông ở khu mỏ tại Arizona. Lần nào trở về nhà sau một chuyến đi, cha tôi cũng mang cho chị em tôi một bất ngờ nho nhỏ. Lần này, ông lấy một chiếc túi nhỏ từ vali của mình, đổ một nắm đá xấu xí lên bàn ăn. Tôi vô cùng thất vọng. Trông chúng chẳng khác gì những viên đá ở sân sau nhà tôi. Rồi cha chỉ cho tôi xem mỗi viên đá chứa gì: “Viên đá này có vàng, viên đá này có bạc, và viên đá này có đồng bên trong.” Tôi hỏi ông tại sao chúng không sáng và tôi không thấy vàng, bạc hay đồng ở bên trong chúng. Cha tôi trả lời: “Chúng chưa được nung qua lửa.” Ông giải thích rằng người ta phải nung những viên đá ở nhiệt độ rất lớn vì chỉ lửa mới có thể tách những kim loại đẹp đẽ từ những viên đá bao phủ xung quanh chúng.
 
Theo Solomon, những xung đột và vận đen xảy đến với chúng ta cũng như vậy. Chúng cũng nhằm làm tan chảy vỏ bọc bên ngoài của các tảng đá bao quanh tâm hồn và trái tim chúng ta; làm nảy sinh, tinh luyện và phát lộ tính cách ẩn giấu bên trong. Những tính cách đặc biệt chỉ có thể thể hiện thông qua phương thức này. Giống như quá trình luyện vàng hay bạc, thử thách này khiến chúng ta trở nên mạnh mẽ hơn cả về cảm xúc, tâm lý và tinh thần. Những viên đá chứa vụn vàng chỉ đáng giá vài đô la một tấn. Nhưng vàng tinh luyện trị giá tới hàng trăm đô la một ounce.
 
Tương tự, xung đột và vận đen là quá trình nấu chảy để tạo ra hoặc tinh luyện tính cách thật sự của chúng ta và tất cả những phẩm chất mạnh mẽ trong tính cách đó: sự kiên nhẫn, lòng trắc ẩn, lòng tốt, dũng cảm, thủy chung, bền bỉ, trung thành, chính trực và tình yêu thương. Thay vì tức giận, nhụt chí hay phẫn uất vì xung đột hay vận đen, chúng ta nên nắm lấy những lợi ích và cơ hội chúng đem lại. Bởi vì không có “lửa” của xung đột và vận đen thì sẽ không có quá trình tinh luyện cho trái tim và tính cách.
 
Vì vậy, mỗi khi gặp vận đen, chúng ta được quyền lựa chọn: hoặc chấp nhận và trở nên nhụt chí, tức giận; hoặc kiên nhẫn và tìm kiếm lợi ích lâu dài từ vận đen này. Lựa chọn thứ nhất sẽ khiến chúng ta cảm thấy cay đắng và mất mát, còn lựa chọn thứ hai sẽ giúp chúng ta mạnh mẽ và thoải mái hơn.
 
Tuy nhiên, hầu như mọi xung đột và vận đen đều do hành động của chúng ta mang lại. Trong suốt 20 năm cuối đời, cha tôi phải phẫu thuật tim ba lần. Ông mất ở tuổi 79 sau bảy tháng chiến đấu với bệnh phổi. Những lần phẫu thuật tim và bệnh ung thư của ông khiến cả ông và tôi đều vô cùng mệt mỏi và đau đớn. Nhưng căn bệnh đó lại là hậu quả của thói quen hút thuốc của cha tôi trong một thời gian dài.
 
Tôi bị sa thải khi làm công việc thứ ba do thiếu trung thành với ông chủ. Và trong hầu hết các vụ cãi vã với người khác, tôi thường là người mở màn hoặc thêm dầu vào lửa.
—–🍀🍀🍀—–