VỨT BỎ TƯ TƯỞNG “PHẢI THĂNG TIẾN”

Người không vứt bỏ được: cuộc sống lúc nào cũng đầy rẫy áp lực

Người vứt bỏ được: thoả mãn với con đường sự nghiệp của mình

Hồi học đại học, tôi mong ước được trở thành một kế toán viên, nên tôi đã cố gắng và lấy được chứng chỉ loại I Nissho Boki (kế toán Nhật Bản). Nhưng tôi lại không đỗ trong kì thi tuyển kế toán viên Nhật Bản, mà lại đỗ kì thi tuyển kế toán viên của Mỹ. Tuy nhiên sau khi tốt nghiệp tôi cũng chưa biết xin việc vào đâu, nên trở thành một freeter (những người làm việc tự do). Nửa năm sau, tôi xin được việc vào một văn phòng kế toán, nhưng liên tiếp gây ra lỗi ở đó, và cuối cùng sau một năm ngắn ngủi đã buộc phải nghỉ việc.

Tiếp theo, tôi chuyển đến làm việc ở cửa hàng combini. Trải qua việc làm quản lí cửa hàng, supervisor, tôi được nhận giải nhân viên xuất sắc. Sau đó tôi được đề bạt làm nhân viên của trụ sở chính. Từ đó tôi vẫn luôn được đánh giá cao, nhưng lại cảm thấy mình đang bị mắc kẹt, bị dừng chân, nên tôi lại quyết định chuyển việc.

Sau đó tôi đến làm việc ở một công ty tư vấn kinh doanh, nhưng cuộc sống quá mệt mỏi với cường độ công việc khắc nghiệt, vì vậy tôi đã quyết định bắt đầu với lĩnh vực đầu tư bất động sản để có thể có một cuộc sống dễ thở hơn dù con đường sự nghiệp dường như bị xuống dốc.

Vì đã đi theo con đường đầu tư bất động sản, tôi bỏ công ty hiện tại, cùng với nhân viên của công ty bất động sản đó mở một đại lý quảng cáo trên mạng. Thế nhưng chẳng lời lãi được gì, ngày càng có nhiều sự bất đồng về suy nghĩ với đối tác, cuối cùng chúng tôi chuyển nhượng công ty đó cho người khác.

Tôi lại cùng lập một công ty môi giới bất động sản với người khác, cũng khá quy mô, nhưng tầng quản lí của nó lại phiền phức, chia công ty làm nhiều nhánh. Nên sau đó tôi tự lập công ty một thành viên, và rút khỏi mô hình môi giới bất động sản này.

Gần đây tôi làm những việc mà mình yêu thích như mở cửa hàng bảo hiểm, trung tâm du học, và cả trung tâm dạy tiếng Anh.

Nhìn lại, tôi thấy cuộc đời mình liên tiếp được ấn nút reset. Cứ vài năm lại vứt bỏ sự nghiệp, kinh nghiệm mình có được, nhảy sang một môi trường mới, ngành nghề, lĩnh vực mới. Nhưng cũng chính vì những quyết định đó, mới đúc tạo nên tôi ngày hôm nay.

Một khi không vứt bỏ thì không thể chạm tay vào những thử thách mới

Dĩ nhiên, nghiên cứu và hết lòng theo đuổi một lĩnh vực cũng rất quan trọng. Nhưng mãi dừng lại ở vị trí hiện tại cũng có nghĩa là bạn đang vứt bỏ cơ hội thử thách ở một lĩnh vực khác trong tương lai.

Điều tôi cảm thấy tự hào khi nhìn lại những lần thay đổi công việc của mình đầu tiên phải kể đến là tôi có những năng lực mà nếu chỉ làm mãi ở một nơi, mãi một ngành nghề thì chắc chắn sẽ không bao giờ nhận ra.

Khi làm ở cửa hàng tiện lợi, tôi có kinh nghiệm kiểm định giả thuyết (làm khảo sát). Khi làm tư vấn, tôi học được cách suy nghĩ mọi việc một cách logic. Những khả năng này chính là tài sản quý báu cho phần đời sau này của tôi. Và tôi nghĩ rằng những thứ đó đều là nhờ chuyển việc mà có được (đương nhiên nếu không chuyển việc thì tôi vẫn sẽ có một cuộc đời theo một hướng nào đó khác).

Ngoài ra, khi đã có được một khả năng mới, và khi chiến đấu với một thử thách mới, cách suy nghĩ, cách hành động và cách làm việc từ đó tới giờ cũng thay đổi. Chẳng hạn kinh nghiệm cho tôi biết làm gì cũng phải phải kiểm chứng, nên không quá mức liều lĩnh lao vào một lĩnh vực hoàn toàn mới, mà tư duy lúc nào cũng là “đầu tiên cứ phải làm thử trước đã”.

Nhờ việc hình thành nên tư duy logic ấy, mà tôi luôn tạo ra được một nguồn lợi nhuận ổn định khi đầu tư, và đủ sức viết ra được cả những cuốn sách như thế này.

Cũng có người sẽ phản đối việc chuyển việc trong một thời gian ngắn, nhưng tôi thấy rằng xét một cách tổng thể mà nói, đó không phải là một điều tồi tệ. Điều quan trọng là bạn tìm ra được một cuộc sống lí tưởng hơn, và quyết tâm hướng tới nó. Biến từng kinh nghiệm nhỏ nhặt thành cái của mình, làm những điều bản thân mình muốn, suy nghĩ định hướng của bản thân, và chọn cho mình một con đường tốt hơn (hoặc con đường mà bạn cho là tốt hơn).

Vì thế tôi nghĩ rằng nhảy việc hay bỏ việc trong giai đoạn đó là một điều hết sức tự nhiên.

Trong sự nghiệp không “up and down”

Một trong những lí do cho điều tôi vừa nói, đó là làm điều mình yêu, theo cách mình yêu. Chẳng có gì vui hơn việc mình được làm công việc yêu thích, được khách hàng biết ơn và trả tiền thay cho lời cảm ơn đó.

Công việc vốn là phải mang đến niềm vui. Vì vậy nếu như bạn cảm thấy công việc hằng ngày của bạn đang thực sự nhàm chán và tẻ nhạt, thì có gì đó sai sai. Do lĩnh vực, công ty, đồng nghiệp, hay do cảm xúc của bạn? Chắc chắn bạn đã sai ở một chỗ nào đó.

Người ta vẫn hay dùng từ career up (thăng tiến), nhưng tôi lại thấy trong sự nghiệp chẳng có up (lên) hay down (xuống), chỉ có sự nghiệp hạnh phúc và sự nghiệp không hạnh phúc mà thôi. Mọi người vẫn cho rằng tăng thêm thu nhập và nâng cao vị trí trong công ty có nghĩa là bạn đang thăng tiến, nhưng có thật thế không? Hãy thử xem qua profile của tôi ở trang cuối cuốn sách này.

Nhìn bề ngoài có thể bạn nghĩ tôi có một sự nghiệp thật hoành tráng. Nhưng như tôi đã viết trước đó, suốt bốn năm đi làm thuê, gần như ngày nào cũng phải đi taxi về, không có thứ Bảy hay Chủ nhật, không có chút thời gian nào dành cho gia đình. Tôi đã trải qua những khoảng thời gian như vậy đấy!

Chạy trốn cũng là học cách trưởng thành

Tôi bỏ việc ở văn phòng kế toán đầu tiên của mình bởi tôi suýt bị trầm cảm. Ngay khi mới vào công ty, tôi đã lặp đi lặp lại những lỗi tính toán cơ bản, nhập dữ liệu sai, bị la mắng, bị dò xét. Những chuỗi ngày liên tiếp diễn ra như vậy. Tất nhiên lỗi là ở tôi, nhưng dù có chú ý cẩn thận cỡ nào đi chăng nữa, những lỗi sai vẫn cứ chồng chéo lên nhau.

Tôi dần trốn tránh những cuộc tụ tập ở quán nhậu. Đồng nghiệp luôn giữ khoảng cách, cô lập tôi, thậm chí tôi chẳng bao giờ có thể buông được một câu nói bông đùa ở chỗ làm. Tôi căng thẳng đến nỗi sáng cũng không thể dậy nổi, rồi đi muộn. Sau đó lại bị sếp nổi cáu. Chuyện ăn uống cũng thế, đến giờ ăn trưa tôi cũng không thể rời khỏi vị trí làm để đi ăn cùng đồng nghiệp, vì thế mà dần đà tôi trở nên cô độc.

“Không chịu nổi nữa rồi! Nghỉ việc thôi…” Quyết tâm đó được đưa ra sau chưa đầy một năm kể từ khi vào công ty. Thế nhưng mãi tôi vẫn chưa có đủ dũng khí để buông bỏ, những lỗi sai lại ngày một tăng lên.

Sau đó, giám đốc và cấp trên, những người không hài lòng với phong cách làm việc của tôi đã lên tiếng: “Giờ thì cậu định làm gì?”, cuối cùng tôi chỉ còn cách đáp lại trong vô thức: “Em sẽ nghỉ việc”.

Tôi đã bỏ việc để chạy trốn như thế đấy. Nói cách khác tôi là kẻ thua cuộc. Nhưng nếu phá hỏng cả tâm hồn và thể xác há chẳng còn thất bại hơn sao. Sinh mạng và cơ thể quan trọng hơn tất cả mọi thứ, vì vậy để bảo vệ bản thân và chút lòng tự tôn còn lại thì chạy trốn cũng được.

Ngày nay có rất nhiều vấn đề xảy ra với người lao động như lỡ sa chân vào công ty đen (1), trầm cảm hay chết vì lao động quá sức, vì thế trước khi rơi vào tình trạng đó, bỏ việc và chạy trốn khỏi nơi đó cũng là một hành động không có gì phải hổ thẹn.

Liệu có phải là nơi thay đổi được bản thân

Chạy trốn khỏi văn phòng kế toán và chuyển đến cửa hàng tiện lợi làm việc thực sự là một bước chuyển biến lớn đối với tôi. Nhờ chăm chỉ làm việc và học hỏi, đến năm thứ ba tôi nhận được danh hiệu nhân viên xuất sắc của năm, nếu cứ ở đó làm có lẽ tôi cũng được thăng chức, tiến thân, và có thể đứng ở một vị trí cốt cán nào đó trong công ty.

Tuy nhiên đến năm 29 tuổi, tức là vẫn còn hơn 30 năm lao động nữa, tôi nghĩ mình phải làm cho bệ đỡ của mình vững vàng hơn nữa. Nói cách khác, nhu cầu muốn trải nghiệm, trưởng thành hơn trong tôi dâng lên mạnh mẽ.

Khi đó tôi nghĩ mình cần một công việc có tính chất thử thách hơn, để học hỏi và rèn luyện từ những người giỏi hơn. Nghĩ là làm, tôi chuyển sang một công ty tư vấn chiến lược. Bởi tôi nhận thấy đó là môi trường khiến mình có thể bứt phá.

Sau đó năm 34 tuổi, tôi từ bỏ sự nghiệp là một tư vấn kinh doanh, và tự khởi nghiệp. Tôi lập công ty rồi lại bán đi, nhưng không hề có cảm giác sợ hãi, e dè gì cả.

Tôi chẳng xây dựng một vùng an toàn nào cho riêng mình, cứ thỉnh thoảng tôi lại phán đoán rằng một thứ gì đó là cần thiết và hợp lí nhất, tôi thực sự cảm nhận được mình đang tạo ra những cơ hội mới cho mình bằng cách vứt bỏ những thứ trước đây tôi cho là không thể.

Đương nhiên nếu từ bỏ dễ quá hay phó mặc hết cho người khác thì sẽ chẳng cải thiện được gì, nhưng khi nghiêm túc suy nghĩ với bản tính con người mình và môi trường hiện tại thì công việc hiện tại có phải là sự lựa chọn tốt nhất của mình hay không? Dựa trên nguyên tắc cơ bản “cuộc sống của mình có trở nên vui vẻ không?”, hãy tự suy ngẫm và hỏi lại bản thân mình điều này.

—
(1) Thuật ngữ tiếng Nhật. Không phải để gọi tên một công ty nào cụ thể, doanh nghiệp đen đề cập tới khía cạnh về môi trường làm việc khắc nghiệt và những phúc lợi đi kèm không xứng đáng.