DÙNG ĐÚNG NGƯỜI VÀO ĐÚNG CHỖ

Trích: 38 Bức thư Rockefeller viết cho con trai/ Rockefeller; Thanh Hương dịch. NXB Văn học, 2025.

18/09/2026
25 lượt xem

John yêu quý!

Cha rất phấn khởi khi nhận được thư của con, bởi vì dường như con đã hiểu được triết lý đối nhân xử thế của cha – thứ đã luôn giúp cha đạt được thành công trong sự nghiệp của mình – hãy làm những gì con thích, và để phần còn lại cho những người thích làm những việc đó.

Đối với cha mà nói, làm những gì mình yêu thích là một định luật không cần bàn cãi. Nếu muốn cổ vũ cấp dưới của mình phát huy năng lực hoàn thành công việc, con tuyệt đối không được dựa dẫm vào vài kỹ năng quản lý nào đó, mà con cần phải áp dụng một phương pháp kiểm soát vĩ mô hiệu quả hơn. Về vấn đề này, cái định luật làm điều mình thích đã mang lại cho cha rất nhiều cảm hứng.

Cụ thể là, không nên để cấp dưới dính chặt vào những vị trí công việc cứng nhắc mà phải tìm cách phát huy điểm mạnh của mỗi người, khuyến khích họ đem hết nhiệt huyết vào trong công việc để tạo ra năng suất lao động hiệu quả. Đó là con đường chiến thắng của cha.

Khi còn đi học, có một câu nói để lại cho cha ấn tượng rất sâu sắc: “Những người hoàn hảo nhất là những người toàn tâm toàn ý cho những công việc mà họ giỏi nhất”. Sau này, cha sửa đổi một chút câu nói này, biến nó thành một trong những triết lý quản lý của mình: Những người tạo ra được nhiều giá trị nhất là những người toàn tâm toàn ý cho các công việc mà họ yêu thích nhất.

Như cha đã từng nói, mọi người đều trung thành với bản chất thiên bẩm của mình, đều mong muốn trở thành phiên bản lý tưởng nhất của chính mình, và cách để họ sống thật với chính mình là làm những gì họ thích. Đáng tiếc là, rất nhiều nhà quản lý đã không nhận ra điều này, họ làm ngơ trước tâm nguyện được sống thật với bản thân của nhân viên, kết quả thường là họ làm thì nhiều nhưng hiệu quả lại ít, tham cái bát mà bỏ cái mâm.

Thực ra, điều này cũng dễ hiểu, nếu con không đầu tư thời gian vào những việc mình yêu thích, con sẽ không bao giờ cảm thấy tự thỏa mãn; nếu không tự thỏa mãn, con sẽ mất đi niềm đam mê với cuộc sống; một khi niềm đam mê cuộc sống biến mất, thì động lực sống cũng sẽ không còn. Mong đợi một người đã mất đi niềm đam mê làm việc và động lực sống có thể hoàn thành tốt nhiệm vụ công việc của mình thì có khác gì mong đợi một chiếc đồng hồ hết pin báo thức đúng giờ.

Vì thế, cha không bao giờ quên tạo cơ hội cho cấp dưới của mình được sống thật với chính họ trong mọi thời điểm – Đốt cháy nhiệt huyết của họ, cho phép tài năng đặc biệt của họ được phát huy tối đa trong lĩnh vực mà họ yêu thích, và điều cha thu hoạch được từ đó là sự giàu có và thành công. Sống thật với chính mình đồng nghĩa với việc có cơ hội giành chiến thắng trong trận chiến lớn nhất của cuộc đời, có ai lại bỏ qua cơ hội như vậy chứ?

Để khiến cấp dưới phát huy sự nhiệt tình trong công việc, con phải biết rõ trách nhiệm của mình với tư cách là người làm lãnh đạo.

Nhiệm vụ của con là lưu ý khuyến khích những ưu điểm và tài năng của cấp dưới để những ưu điểm đó có thể phát huy được tối đa, thay vì săm soi vào điểm yếu của họ. Cha không có thói quen săm soi những điểm yếu của cấp dưới, ngược lại, cha luôn sẵn sàng tìm kiếm những điểm mạnh nhất của họ để tài năng của họ có thể được thể hiện trọn vẹn trước những thách thức và yêu cầu của công việc. Việc cha trọng dụng ông Archibald chính là một ví dụ điển hình cho luận điểm này.

Không giống như một số người, cha không lấy cảm xúc thích hay không thích của mình làm tiêu chí để lựa chọn nhân tài. Khi tuyển chọn nhân tài, cha không quan tâm đến biển hiệu hay tem mác gắn trên người họ, điều cha quan tâm là năng lực mà họ thể hiện trong công việc. Việc mình thích hay không thích tất nhiên là quan trọng, nhưng cha thích hiệu suất công việc hơn.

Archibald chắc chắn không phải là một người hoàn hảo, ông ấy là một người nghiện rượu, điều này rất trái ngược với cha, vì cha là người nói không với rượu. Tuy nhiên, Archibald sở hữu năng khiếu và năng lực lãnh đạo phi phàm: ông ấy nhạy bén, lạc quan và hài hước. Hơn nữa, tài hùng biện xuất chúng cùng tính cách táo bạo, đồng thời sự cẩn thận, tỉ mỉ của ông ấy chắc chắn là một sự đảm bảo cho chiến thắng trong những cuộc cạnh tranh khốc liệt. Vì thế sau khi chuyển từ đối thủ thành đối tác, cha luôn rất quan tâm đến ông ấy, không ngừng ủy thác trọng trách, cho đến khi cha đề bạt ông ấy tiếp nhận vị trí của cha.

Ông ấy đã chứng tỏ mình là một nhà lãnh đạo thiên tài và sự nghiệp của ông ấy thật sự quá đặc biệt. Nếu không phải do bị hạn chế bởi những thói quen xấu, thì thành công của ông ấy chắc chắn sẽ rực rỡ hơn nữa.

Mục đích của cha là tìm ra những giá trị mà cha coi trọng ở mỗi người dưới mình, chứ không phải là bới ra những khuyết điểm mà cha không muốn thấy. Cha xác định những điểm mạnh đáng được trọng thị của mỗi nhân viên và cố gắng biến điểm mạnh của họ thành những năng lực xuất chúng, chứ không cố gắng sửa chữa những khuyết điểm của họ. Vì vậy, cha luôn có bộ máy có năng lực kiện toàn và sẵn sàng cống hiến.

John yêu quý, không ai là toàn năng, bây giờ con là một người quản lý, và thành công của con phụ thuộc vào việc phát huy năng lực lãnh đạo của con và việc phát huy năng lực làm việc của nhân viên của con. Con cần biết rằng, nhân viên của con có thể có rất nhiều nhược điểm, nhưng đó chắc chắn không phải là điều con nên chú ý. Cái con cần lưu tâm là khám phá những thế mạnh tiềm ẩn của mỗi người, chú ý đến những biểu hiện xuất sắc của họ trong từng chi tiết và cái cách mà họ kiên trì tiệm cận nhất với chủ nghĩa hoàn hảo để hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ của mình. Chính điều đó mới có thể trở thành ưu thế trên phương diện năng lực lãnh đạo của con.

Một người không thể thống trị một tổ chức. Cha không phủ nhận vai trò to lớn của người làm lãnh đạo, nhưng xét một cách toàn diện, mấu chốt của việc giành chiến thắng vẫn nằm ở sức mạnh tập thể. Mọi vinh dự cha có được, đằng sau nó đều là cả một tập thể, chứ không phải riêng một mình cha. Chỉ khi mọi người đều làm việc chăm chỉ và phát huy tốt tài năng của mình, thì chúng ta mới có thể tin tưởng và kỳ vọng vào sự xuất hiện của những kỳ tích.

Chúc con may mắn! Con trai của ta.

Yêu con.

Cha của con.