BỐN PHƯƠNG PHÁP KHÁC ĐỂ ĐIỀU CHỈNH TINH THẦN
TRÍCH: SỐNG TỐI GIẢN PHONG CÁCH THIỀN – SOUSHIN KANETAKE
Việt dịch: Trương Hoàng Lan
NXB Hồng Đức, 2023

Tọa thiền là một cách vô cùng hữu hiệu để điều chỉnh cảm xúc, tuy nhiên không phải bất cứ nơi nào hay lúc nào chúng ta cũng có thể làm được điều đó. Vì vậy, tôi sẽ giới thiệu một số phương pháp điều chỉnh tinh thần khác để mọi người có thể cùng tham khảo.
1. HÍT THỞ SÂU
Khi không có thời gian để tọa thiền, hãy sử dụng phương pháp hít thở trong tọa thiền. Nếu học được phương pháp này, thì dù không thể tọa thiền, bạn cũng có thể giúp tâm trí của mình trở nên an lạc, bình tĩnh.
Hoặc trong những tình huống căng thẳng, việc hít thở sâu sẽ giúp ích rất nhiều cho bạn. Khi nói đến hít thở sâu, mọi người thường nghĩ ngay đến việc hít không khí vào, tuy nhiên điều mà tôi luôn nói với họ là “hãy chú ý đến việc thở ra”.
Khi hít thở sâu, việc thở ra rất quan trọng. Lý do là vì khi thở ra, cơ thể ta sẽ thả lỏng, còn khi hít vào cơ thể ta phải gồng sức lực. Thở gấp, một hội chứng mà ta thường gặp, là tình trạng không thể thở được khi bạn cố gắng hít vào quá mức, vì vậy để cơ thể và tâm trí quay trở lại trạng thái tự nhiên, bạn cần chú tâm đến việc thở ra.
Có lẽ thông thường mọi người không nhận ra, nhưng trong bóng chày, khi vung cây gậy đánh bóng lên thì người đánh sẽ thở ra. Hành động này giúp họ có thể vung gậy một cách tự nhiên. Ngoài ra, nhiều người ngày nay sẽ không biết tới điều này, đó là trong thư pháp khi viết chữ, người viết cũng cần thở ra. Khi viết thư pháp, chúng ta thường có xu hướng nín thở giữa chừng, tuy nhiên trên thực tế, ta vốn không được phép viết trong lúc nín thở. Nếu viết thư pháp trong lúc thở ra, cơ thể khi ấy được thả lỏng nên ta sẽ viết được những con chữ đẹp mà không mang cảm giác lo lắng.
Tôi có một chút kinh nghiệm tập karate. Trong karate, khi hơi thở bị rối loạn, người ta sẽ áp dụng phương pháp thở “Ibuki”. Phương pháp này được thực hiện bằng cách phát ra âm thanh và thở ra hoàn toàn bằng miệng. Khi thực hành như vậy, những nhịp thở rối loạn sẽ được điều chỉnh trở lại như lúc bình thường.
Một điều thú vị nữa là khi đập ngói bằng tay, thông thường ngói không thể vỡ được, nhưng khi thực hiện phương pháp thở Ibuki, chúng ta lại có thể đập vỡ ngói. Phải chăng nhờ phương pháp thở này mà chúng ta thể hiện được năng lực tiềm tàng của bản thân mình?

2. TẮM BỒN HOẶC TẮM VÒI SEN
Đây là kinh nghiệm của riêng tôi, việc thay đổi nhiệt độ cơ thể cũng là một cách hữu hiệu để điều chỉnh tinh thần. Khi nhiệt độ cơ thể thay đổi thì tâm trạng của chúng ta cũng thay đổi theo.
Ví dụ, tắm bồn hay tắm vòi sen là một trong những phương pháp để làm như vậy. Đặc biệt, tắm bồn giúp thư giãn cả cơ thể và tâm trí của chúng ta. Khi bạn không có nhiều thời gian, việc rửa tay hay rửa mặt bằng nước lạnh cũng rất tốt. Nhiệt độ cơ thể của bạn sẽ thay đổi (0,1-C) trong một phút.
Trong thời gian tu hành, tôi đã nghiệm rõ cảm giác ấy lúc đi khất thực về và rửa chân bằng nước lạnh. Khi ấy, tâm trạng tôi trở nên thoải mái và thư giãn hơn hẳn. Và chính khi ấy, tôi cảm thấy sảng khoái như thể tinh thần của tôi mới được làm mới.
3. DỌN DẸP
Trong những phần trước, tôi đã giới thiệu các phương pháp điều chỉnh tinh thần là tọa thiền, hít thở và thay đổi nhiệt độ cơ thể. Nhưng thật ra, phương pháp đơn giản và dễ thực hiện nhất lại chính là dọn dẹp.
Nếu bạn dọn sạch sẽ những thứ xung quanh, tâm hồn bạn cũng sẽ được tẩy sạch theo. Khi dọn dẹp, bạn không cần phải suy nghĩ về bất cứ thứ gì, chỉ cần nghiêm túc làm với mong muốn mọi thứ xung quanh sạch sẽ hơn mà thôi.
Dọn dẹp mà không để tâm tới mọi thứ xung quanh chính là mấu chốt để bạn điều chỉnh tinh thần.
4. BIẾT CÁCH TỰ LÀM MỚI TINH THẦN CỦA BẢN THÂN
“Sự giác ngộ” trong Thiền còn được gọi là việc “đạt được cảm giác an tâm”.
Chỉ cần tâm ta an bình, ta sẽ có thể mở rộng không gian trong tâm trí và nhìn nhận bản thân lẫn mọi thứ xung quanh một cách khách quan hơn.
Ngay cả bản thân tôi cũng không phải lúc nào cũng có cảm giác an tâm, tuy nhiên lúc tu hành, rất ít khi tâm hồn tôi bị nhiễu loạn. Hơn nữa, dù tâm hồn tôi có bị nhiễu loạn thì rất nhanh sau đó, tôi có thể quay về trạng thái bình thường. Lý do là vì tôi biết cách tự làm mới tinh thần của bản thân. Phương pháp của tôi rất đơn giản: ngâm mình trong bồn tắm. Khi làm như vậy, tâm trạng tôi liền cảm thấy tốt hơn hẳn.
Trong quá trình tu hành, đôi khi tôi sẽ đột nhiên được nghỉ ngơi một ngày. Vì không đủ tiền để đi chơi trong thời gian nghỉ, nên tôi sẽ suy nghĩ cách để giúp bản thân thoải mái trong ngày nghỉ quý giá đó. Sau cùng, tôi đã đi đến quyết định rằng cách tốt nhất là tắm bồn và ăn một bữa cơm. Nhưng trong khi tu hành, chúng tôi năm ngày mới được phép tắm bồn một lần. Lúc đó, tôi đã quyết định đi đến bồn tắm công cộng. Đặc biệt là ở Kyoto, cơ sở vật chất của bồn tắm công cộng ở đây thực sự rất đầy đủ.
Chính khi ấy, tôi nhận ra cách tốt nhất để tự làm mới tinh thần đối với tôi chính là tắm bồn, thế nên bây giờ tôi mới giới thiệu cho mọi người.
Các bạn cũng nên tự tìm một phương pháp làm mới tinh thần cho riêng mình. Vận động hay đi massage đều là những phương pháp khá tốt. Khi tìm ra được phương pháp làm mới và chăm sóc tinh thần cho bản thân, bạn sẽ không chỉ vững vàng về mặt tinh thần, mà còn khỏe mạnh về mặt thể chất.
