KHÔNG NGỪNG NỖ LỰC CHO MỘT TRÁI TIM TRONG SÁNG
Trích: NGHĨ THIỆN: ĐỂ CUỘC ĐỜI VÀ CÔNG VIỆC VIÊN MÃN; Việt dịch: Nguyễn Đỗ An Nhiên; NXB Trẻ 2021

Con người chúng ta vốn dĩ ngoài một trái tim ích kỷ, chỉ biết bản thân mình là được, còn được trang bị một trái tim cao đẹp luôn biết ơn, biết nghĩ đến người khác và thấy vui khi tận lực vì người khác. Đó là một thứ đáng quý được gọi là “lương tâm”. Như tôi đã trình bày, điều quan trọng là chúng ta nỗ lực để chế ngự trái tim ích kỷ, và làm cho trái tim cao đẹp gọi là lương tâm này nở hoa.
Vậy làm sao để trái tim lương thiện, trong sáng nở hoa đây? Hầu hết mọi người chúng ta không nhận ra tầm quan trọng của trái tim, không quan tâm đến việc làm cho trái tim mình tuyệt vời, tốt đẹp hơn. Trước hết, phải nghĩ rằng “phải nâng cao trái tim”, “phải làm đẹp tâm hồn”. Bởi chúng ta là những con người đầy phiền não và tham vọng, khó có thể được như thế nên trước tiên, chúng ta phải là con người biết mong muốn và nỗ lực “nâng cao trái tim, làm đẹp tâm hồn”.
Và tôi cho rằng nói cách khác, những người đang muốn và tự nỗ lực làm đẹp, thanh tẩy trái tim, tâm hồn vốn có khuynh hướng ích kỷ, hẹp hòi của mình là những người đang tu tập.
Tuy nói như vậy, tôi vẫn là một người chưa hoàn thiện. Nếu được ai đó hỏi rằng “vậy chứ tâm hồn, trái tim ông đã được thanh tẩy ở mức nào rồi?”, thì thú thật câu trả lời của tôi sẽ rất xấu hổ. Tôi chỉ là một con người bình thường, chỉ cần có chút sơ hở là làm điều xấu, là muốn thỏa mãn lòng tham của mình.
Nhưng, chính vì vậy, tôi đang nỗ lực để không trở nên tồi tệ hơn bây giờ. Khi nỗ lực như thế, có thêm một con người trong tôi xuất hiện trong trái tim tôi và truy vấn “ngươi thì sao?” Bằng sự đấu tranh đó, tôi nâng cao bản thân mình từng chút một. Tôi nghĩ rằng việc nâng cao trái tim mình từng chút một thông qua việc phản tỉnh như thế chính là cuộc đời.
Quản lý trái tim mình bằng cách phản tỉnh, nhìn lại mình là một việc quan trọng đối với chúng ta như vậy nhưng phần lớn chúng ta không quan tâm lắm. Hầu hết đều cho rằng trái tim nghĩ gì thì tùy. Nhưng, những gì nghĩ trong tim sẽ xuất hiện như những hiện tượng. Chính vì vậy, duy trì trái tim, tâm hồn như thế nào trở nên vô cùng quan trọng.
Trong tác phẩm “Khi người ta tư duy” của tư tưởng gia James Allen tôi đã đề cập ở chương trước, việc quản lý trái tim được trình bày như sau:
Trái tim con người như một khu vườn. Có khu vườn được vun trồng, chăm sóc một cách khôn ngoan, cũng có khu vườn bị bỏ hoang. Nhưng chắc chắn dù trong trường hợp nào đi nữa, từ những khu vườn đó đều có cái gì đó mọc lên. Nếu bạn không gieo những hạt giống đẹp cho khu vườn của mình thì chắc chắn cỏ dại sẽ mọc lên vô số, và chỉ có cỏ dại mà thôi.
Tiếp theo, ông lại nói thế này:
Người làm vườn xuất sắc là người xới đất, nhổ cỏ dại, gieo hạt giống hoa cỏ xinh đẹp và nuôi dưỡng chúng. Cũng như vậy, nếu chúng ta muốn sống cuộc đời tốt đẹp thì phải đào xới khu vườn trái tim mình, dọn sạch những suy nghĩ sai lầm, xấu xa, sau đó gieo trồng những suy nghĩ đúng đắn, tốt đẹp và luôn không ngừng chăm sóc chúng.
Chúng ta phải đào xới khu vườn trái tim mình, ngày ngày phản tỉnh, nhổ bỏ cỏ dại tức những suy nghĩ thấp hèn, tạp niệm và trồng vào đấy những suy nghĩ tốt đẹp, tuyệt vời. Tức chúng ta phải biết nhìn nhận lại trái tim xấu xí và nuôi dưỡng những suy nghĩ thiện lành trong trái tim mình. James Allen đã ví von việc đó như công việc làm vườn.
Ông kết luận thế này:
Bằng cách lựa chọn những suy nghĩ đúng đắn, cặn kẽ và thấu đáo, chúng ta có thể trưởng thành, nâng tầm bản thân thành người cao quý, đáng kính. Cũng tương tự, bằng cách lựa chọn những suy nghĩ sai lầm và luẩn quẩn với chúng, chúng ta có thể hạ thấp mình thành con người như dã thú.
Tất cả những hạt giống là suy nghĩ sinh sôi nảy nở trong trái tim ta sẽ sinh ra những hạt giống cùng loại với chúng. Dù sớm hay muộn, rồi chúng sẽ đơm hoa như là hành vi, và cuối cùng kết trái.
Suy nghĩ tốt đẹp sẽ dẫn đến trái tốt, suy nghĩ xấu sẽ kết trái xấu.
Suy nghĩ thiện lành sẽ đem đến kết quả tốt đẹp, suy nghĩ xấu xa sẽ dẫn đến kết quả tồi tệ. Vì vậy, chúng ta phải biết xới đất, nhổ cỏ dại, gieo trồng hạt giống xinh đẹp mà mình mong muốn, thường xuyên tưới nước, chăm bón phân, tức quản lý khu vườn trái tim mình – James Allen đã nói như vậy. Đó chính là phản tỉnh, là nhìn lại bản thân. Nếu không chăm sóc, cứ để mặc, chắc chắn trái tim con người sẽ đầy ắp những tham vọng ích kỷ. Như vậy, phản tỉnh là một việc vô cùng quan trọng.
Từ khi Kyocera tiếp tục phát triển, trưởng thành thuận lợi, và bất ngờ là bản thân tôi cũng được đánh giá cao, tôi luôn ý thức mạnh mẽ về việc phản tỉnh và xem đây như là công việc hằng ngày.
Hằng ngày, tôi thường đứng trước gương ở phòng rửa mặt khi thức dậy và trước khi đi ngủ để nhớ lại những việc đã xảy ra hôm qua, những hành động, lời nói của mình hôm nay. Tôi nghiêm khắc tự hỏi mình “mình đã không khiến ai đó cảm thấy khó chịu chứ?”, “mình đã làm gì không tử tế?”, “mình không làm gì cao ngạo đấy chứ?”. Nếu tìm được điểm nào đáng xấu hổ với tư cách con người trong những hành vi, cư xử của bản thân, tôi tự mắng mình và cảnh báo bản thân không được phép lặp lại điều đó lần nữa.
Thỉnh thoảng, khi về nhà hay phòng ở khách sạn, chuẩn bị đi ngủ, tôi lại nói lời ăn năn “con xin lỗi thần linh”. Lời xin lỗi ở đây vừa là thái độ thành thật, hối lỗi trước người khác về thái độ sai lầm của mình, vừa là một sự chuộc tội, cầu xin sự tha thứ của thần linh.
Tôi hiểu rằng những lời nói ăn năn, hối lỗi thốt lên khi chỉ có một mình là lương tâm của bản thân đang trách mắng cái tôi ích kỷ.
Nếu cảnh báo bản thân và chế ngự được những suy nghĩ ích kỷ bằng cách ăn năn, phản tỉnh như thế, trái tim tuyệt đẹp mà bất kỳ ai cũng có sẽ tự động xuất hiện. Tôi luôn mong bản thân mình làm được như vậy, luôn muốn trái tim của mình tuyệt vời hơn dù chỉ một chút nên hằng ngày, luôn nỗ lực chăm sóc trái tim mình.
