PHẢI KHIÊM TỐN – KIỀM CHẾ TRÁI TIM CHỈ BIẾT YÊU BẢN THÂN MÌNH
Trích: Nghĩ thiện – Để cuộc đời và công việc viên mãn/ Inamori Kazuo; Nguyễn Đỗ An Nhiên dịch. NXB Trẻ, 2019.
KHẮC KỶ
Người luôn luôn khiêm nhường, không một chút cao ngạo. Đồng thời, là người bất kỳ lúc nào cũng có thể sẵn sàng gác chuyện cua mình qua một bên, biết nghĩ và hành động vì xã hội, vì người khác. Tôi cho rằng chính những người có thể kiềm chế được sự ích kỷ của bản thân, kiềm chế được lòng tham, ảo vọng như vậy là những người có nhân cách.
THẤT BẠI VÀ THÀNH CÔNG ĐƯỢC QUYẾT ĐỊNH BỞI CÁCH ỨNG XỬ TRƯỚC THỬ THÁCH
Trong điển tích Trung Hoa có câu “Duy khiêm thụ phúc”. Có nghĩa là người ngạo mạn sẽ không thể có hạnh phúc, chỉ có người có trái tim khiêm tốn mới có được hạnh phúc.
Có thể có người cảm thấy khiêm nhường, hay khiêm tốn có gì đó không đáng nhưng thật sai lầm khi nghĩ vậy.Con người chúng ta thường vì bản thân không có gì đáng tự hào mà trở nên kiêu ngạo, mới cố lấp đầy lòng tham danh vọng ích kỷ.
Người luôn luôn khiêm nhường, không chút cao ngạo dù đã đạt danh tiếng trong xã hội, hay là người đứng đầu một công ty, tổ chức to lớn dẫn dắt bao nhiêu con người; người bất kỳ lúc nào cũng có thể sẵn sàng gác chuyện của mình qua một bên, biết nghĩ và hành động vì xã hội, vì người khác; tôi cho rằng chính những người có thể kiềm chế được sự ích kỷ của bản thân, kiềm chế được lòng tham, ảo vọng như vậy là những người có nhân cách.
Ví dụ, có những người đã đạt 80% quá trình để hoàn thành công việc nào đó, chỉ còn 20% còn lại thì vấp ngã.Đoạn đầu đã suôn sẻ, thuận lợi là thế vậy mà không thể đi đến cùng. Ban đầu, khi bắt tay vào việc, họ thận trọng, không đánh mất sự khiêm tốn, nỗ lực hết mình. Nhờ vậy, họ thành công, được lên báo, tạp chí, dần trở nên nổi tiếng. Thế rồi dần dần tinh thần chế ngự bản thân trở nên lỏng lẻo, trái tim yêu mình tức chỉ biết nghĩ đến mình phình to, lớn dần lên. Họ bắt đầu ca tụng chính mình. Họ nghĩ “chẳng phải mình đã cố gắng, đã đạt được từ trong khổ cực sao?” và bắt đầu thỏa mãn, cao ngạo với điều đó. Đi cùng với thành công, với sự nổi tiếng là sự trỗi dậy của lòng kiêu ngạo, thỏa mãn với chính mình.
Tôi cho rằng những thử thách không chỉ là những gian nan, khó nhọc mà chúng ta thường nói đến. Với con người, thành công rực rỡ cũng là thử thách không nhỏ.
Chúng ta thường nhìn những người gặt hái được thành công, địa vị, danh tiếng, sự giàu có và ghen ty rằng “sao người đó hạnh phúc quá”. Nhưng thật ra chính những thành công, địa vị, danh tiếng, sự giàu có đó cũng chính là thử thách mà ông Trời trao cho họ. Đạt được thành công, trở nên giàu có, con người ta trở nên xa xỉ. Hay đạt được danh tiếng rồi, con người ta trở nên ngạo mạn, thậm chí có những cư xử không đáng mặt con người. Cuối cùng, lầm đường, lạc lối, rơi xuống tận đáy vực sâu.
Ví dụ, có những cầu thủ bóng đá chuyên nghiệp chơi ở các cầu trường quốc tế nổi tiếng, thu nhập hằng năm lên đến hàng chục, thậm chí hàng trăm triệu yên ở độ tuổi chỉ mới đôi mươi, một mức lương tương đương, thậm chí hơn cả giám đốc một công ty đã lên sàn chứng khoán tại Nhật Bản. Bình thường, người ở tuổi 22, 23 mới tốt nghiệp đại học vào làm ở công ty, lương tối đa cũng chỉ 3 triệu yên một năm. So với người cùng độ tuổi có mức lương gấp hàng chục lần như thế thì quả thật cầu thủ bóng đá đó có thể gọi là thành công.
Nhưng thành công, danh tiếng có được nhất thời ở độ tuổi còn trẻ như vậy chưa hẳn đảm bảo cho tương lai. Ngược lại, thường thấy nhiều trường hợp vì nhanh chóng giàu lên nhờ tài năng hiếm có, lại ở độ tuổi rất trẻ, được xung quanh ca ngợi, tán dương khiến họ chẳng nghĩ gì đến tương lai, chỉ sống những ngày hời hợt khiến về sau phải hối hận.
Đời cầu thủ của một cầu thủ bóng đá rất ngắn ngủi, thông thường chỉ đến khoảng độ tuổi 30. Nếu tính đời người 80 năm thì còn đến 50 năm, một quãng đường dài, đang chờ trước mặt. Chỉ một số ít có thể hoạt động trong cùng lĩnh vực với tư cách huấn luyện viên, v.v.., phần lớn cầu thủ đều phải xa rời bóng đá, tiếp tục đời sống thứ hai sau đời sống bóng đá trong một lĩnh vực khác.
Với ý nghĩa đó, không quá lời khi nói cách anh ta sử dụng thời gian, cư xử thế nào khi còn hoạt động với tư cách một cầu thủ sẽ quyết định phần đời còn lại của mình. Có người chỉ biết nghĩ “đây là lương mình nhận nhờ tài năng của mình, xài sao tùy thích” rồi ăn chơi thỏa thích, thậm chí dẫn đến hủy hoại cả danh tiếng, cũng có người luôn chăm chỉ tập luyện, nỗ lực trong mọi việc, sau khi giải nghệ rồi vẫn trở thành một nhân viên ưu tú trong một công ty bình thường.
Nhìn những ví dụ cụ thể như vậy để thấy, như tôi trình bày ở trên, thần linh ban cho con người những điều kiệnđủ đầy, sung sướng cũng là một cách thử thách xem con người thay đổi ra sao. Nếu cách ứng xử với thử thách đó tốt, kết quả tốt sẽ được sinh ra, nếu xấu hẳn nhiên dẫn đến kết quả xấu.
Đời người luôn biến chuyển không ngừng, chúng ta thường nghe được nhiều câu chuyện kiểu “người đó phải chilúc đó không thành công như vậy thì sau đó chắc đã sống không đến nỗi nào rồi”. Hay ngược lại, cũng từng biết đến nhiều câu chuyện vượt khó, đạt được thành công và có được một cuộc đời viên mãn.
Quan trọng là dù gặp may mắn hay phải đối mặt với tai họa, dù ở trong tình trạng thế nào đi nữa, chúng ta vẫn phải sống khiêm nhường, không đánh mất bản thân.
Tôi rất mong các bạn hiểu được điều này, không đánh mất sự khiêm nhường, luôn phản tỉnh, nhìn lại mình, sống cuộc đời chăm chỉ, thành thực. Chỉ cần sống như vậy, cuộc đời bạn sẽ thuận buồm xuôi gió đến mức chính bản thân cũng không tưởng tượng được.

