CƠN GIẬN TỪ BI

Trích: Hãy Cứ Giận Đi/ Đức Đạt Lai Lạt Ma và Noriyuki Ueda; Thảo Triều dịch. NXB Lao Động; 2020.

29/10/2026
17 lượt xem

“Giận dữ mang đến nhiều năng lượng hơn, giúp ta có nhiều quyết tâm hơn, nhiều hành động nỗ lực hơn để điều chỉnh sự bất công trong xã hội.”

Khi phải đối mặt với sự không công bằng trong công việc hay bất kỳ loại hình bất công nào khác việc một người có tu hành lại tỏ ra thờ ơ là hoàn toàn sai lầm. Những người có niềm tin tôn giáo chắc chắn phải đấu tranh giải quyết những vấn đề này.

Vấn đề ở đây là làm thế nào để giải quyết cơn giận. Giận dữ được chia làm hai loại. Một loại phát sinh bởi lòng trắc ẩn, đây là loại có ích lợi. Cơn giận được thúc đẩy bởi lòng trắc ẩn hay mong muốn khắc phục sự bất công của xã hội và không tìm cách gây hại cho người khác, là kiểu giận dữ có giá trị và đáng để chúng ta duy trì.

Ví dụ, một ông bố tốt, vì lo lắng cho hành vi của đứa trẻ, có thể sử dụng những từ ngữ khó nghe hoặc thậm chí phạt trẻ. Anh ta có thể tức giận với con nhưng không có bất cứ biểu hiện nào làm tổn thương đứa bé.

“ Động lực sâu xa của cơn giận là lòng trắc ẩn, từ bi, nhưng giận dữ ở đây được dùng như một phương tiện để hoàn thành mục đích của mình.”

Các đền chùa của Nhật Bản thường có vị hộ pháp Bất Động Minh Vương. Dù hộ pháp Bất Động Minh Vương có khuôn mặt phẫn nộ nhưng không thể hiện sự căm hận cũng như mong muốn làm hại các chúng sinh, ngược lại, sự phẫn nộ này bắt nguồn từ việc quan tâm đến chúng sinh, mong muốn họ sửa chữa lỗi lầm, giống như một người cha mong muốn điều chỉnh hành vi sai quấy của trẻ.

Giận dữ mang đến nhiều năng lượng hơn, giúp ta có nhiều quyết tâm hơn, nhiều hành động nỗ lực hơn để điều chỉnh sự bất công trong xã hội.

Động lực sâu xa của cơn giận là lòng trắc ẩn, từ bi, nhưng giận dữ ở đây được dùng như một phương tiện để hoàn thành mục đích của mình.

Để sử dụng cơn giận như một động lực thúc đẩy, chúng ta có nên chuyển hóa nó sang một trạng thái khác hoặc điều gì đó tích cực? Hay cứ để nó yên như vậy?

Câu trả lời là phụ thuộc vào trạng thái tâm của người đó – tức là động lực tạo ra hành động. Khi chúng ta hành động, điều này được bắt nguồn từ một nguyên nhân bên trong đã tồn tại trước đó.

Nếu chúng ta hành động mà động lực bên trong là sự căm hận với người khác, thì thù hận đó được biểu lộ qua sự tức giận rồi dẫn đến những hành vi phá hoại. Đây là việc làm tiêu cực. Nếu chúng ta làm mọi thứ xuất phát từ lòng trắc ẩn vì người khác, được thúc đẩy bởi tình yêu thương và sự thấu cảm, thì sự từ ái đó có thể biểu lộ qua giận dữ, bởi lúc này chúng ta thực sự quan tâm đến hạnh phúc và an nguy của người đó.