LỜI KHUYÊN TỪ TRÁI TIM

Không bao giờ được đánh giá thấp năng lực của sự ấm áp ngay tại thời điểm này và khi chết. Đặc biệt, có hai loại ấm áp khiến ta tan chảy và biến ta thành những chúng sinh đầy yêu thương và tử tế hơn. Một là sư ấm áp của lòng tử tế và cởi mở bản thân với những người khác, nghĩ về họ nhiều hơn thay vì trở nên hoàn toàn vị kỷ. Hai là sự ấm áp của lòng sùng mộ: tình yêu thương dành cho các bậc thầy, những người chỉ cho chúng ta sự thật. Cả hai đều đến từ sự ấm áp của trái tim. Cả hai đều giúp cho cuộc sống của chúng ta mang ý nghĩa sâu sắc. Cả hai đều gỡ bỏ những rào cản giữa bản thân ta và những người khác.

Sự ấm áp đến từ lòng tử tế với người khác thì dễ hiểu và nhìn chung không gây tranh cãi nhiều. Chúng ta có thể cảm thấy bị mắc kẹt trong những hành trình của riêng cái tôi nhưng vẫn muốn được gần gũi với những người khác. Ta muốn xóa bỏ những rào cản cũng như cảm nhận dòng chảy của sự dịu dàng và quan tâm. Ta ước muốn đánh thức trái tim bi mẫn của tâm bồ đề và để nó sinh khởi.

Thật may mắn, một vài giáo lý và thực hành có thể giúp chúng ta làm được việc này. Ví dụ một thực hành như tonglen có thể giúp phát triển tâm bồ đề. Hàng thế kỷ nay, những con người bình phàm và mê mờ như bạn và tôi đã được hướng đến những giáo lý và thực hành như thế này, đồng thời đã dành thời gian và nỗ lực để biến chúng thành một phần tự nhiên trong các hoạt động của thân, khẩu, ý. Các hoạt động của thân thị hiện sự quan tâm và lo lắng. Các hoạt động của khẩu thị hiện sự không gây hấn và từ ái. Ngay cả các hoạt động của ý cũng tự nhiên hướng đến những suy nghĩ vì lợi lạc cho người khác. Chúng đã mở ra những phẩm tánh vẫn luôn luôn ở đó – những phẩm tánh bẩm sinh của chúng ta.

Tất nhiên, những mô tả này đang trình bày những lý tưởng. Tất cả chúng ta đều có thể chuyển dịch theo hướng này khi mối quan tâm chân thành đến phúc lợi cho người khác của ta lớn dần lên. Có một lượng lớn đến đáng kinh ngạc những người đang thực hành chính xác như thế này: liên tục thất bại, học từ lỗi lầm và tiếp tục bước đi, từng bước, từng bước dịch chuyển từng centimet một để mở ra sự ấm áp của bồ đề tâm.

Khi trái tim của chúng ta được mở ra trong cuộc đời này cũng là lúc nó được mở ra vào thời điểm chết. Như vậy, khi đi xuyên qua giai đoạn bardo của sự chết và hơn thế nữa, chúng ta sẽ tự động nghĩ đến người khác. Thay vì thắt chặt lại trong giai đoạn bardo, trái tim sẽ mở rộng ra. Chúng ta có thể bị mắc kẹt vào nỗi sợ hãi và bắt đầu rút vào vỏ ốc của bản thân, nhưng rồi, nhờ có những thực hành trước đây của mình, ta sẽ tự nhiên lôi được bản thân ra khỏi tình trạng lao dốc không phanh. Chúng ta sẽ nhìn xung quanh xem còn có ai ở đây với mình và tự hỏi họ đang trải qua những chuyện gì.

Bởi trạng thái tâm tích cực vô cùng quan trọng tại thời điểm chết và trong các cõi bardo, mở rộng trái tim hướng về những người khác sẽ mang lại một hành trình bình an và tích cực. Nó tạo ra những nguyên nhân và điều kiện hoàn hảo để tỉnh thức tại bất kỳ thời điểm nào trong giai đoạn trung hữu, giữa thời điểm chết và tái sinh.

Không giống hơi ấm của từ bi, hơi ấm của lòng sùng mộ với một bậc thầy có thể khó đến đáng kinh ngạc kể cả khi chỉ suy nghĩ về nó, chưa nói đến ấp ủ nó. Đối với một số người, từ “sùng mộ” nghe khá “khó chịu”, đặc biệt là khi có liên quan đến những đạo sư tâm linh. Lý do là trong thời hiện đại, quá nhiều bậc thầy đã làm hại học trò của mình và phản bội niềm tin của chính họ. Và như vậy, hãy tin lời tôi, lòng sùng mộ dành cho một bậc thầy chân chính – người chỉ quan tâm đến lợi lạc của bạn – là một điều kỳ diệu. Tôi muốn trích dẫn lời Dzogchen Ponlop Rinpoche rằng nó như “một chiếc chìa khóa mở ra cánh cửa vào những trải nghiệm sâu sắc nhất của tâm thức chúng ta”.

Đôi khi, ta có đủ may mắn để gặp được những người thì hiện sự hiện hữu hoàn toàn tại thời điểm bây giờ, những người cộng hưởng sâu sắc với sự mở rộng của toàn bộ con người ta. Tôi đã gặp đủ những người như vậy để biết thậm chí chỉ nghĩ tới các vị thôi cũng đã đủ để kết nối tôi với tánh biết rỗng rang, với bản tánh giác ngộ vẫn luôn hiện hữu mà rất ít người nhận ra được.

Nhận ra bản tánh chân tâm rất quý báu và diệu kỳ. Như tôi thường nghe, những gì ta đang tìm kiếm vẫn luôn ở bên trong ta. Sau cùng, chỉ có một bậc thầy duy nhất: bản tánh chân thật của tâm. Khi kết nối được với điều này, tôi cảm thấy như đang kết nối với tiềm năng sâu thẳm của mình. Đây là lý do tôi biết ơn vô hạn tất cả những bậc thầy, những người đã giới thiệu với tôi về bản tánh của tâm cùng sự thiêng liêng của thế giới này và các chúng sinh của nó. Dường như đối với tôi, lòng sùng mộ chân thật là tiếp nhận mọi hiện tướng như chúng là bằng một trái tim rộng mở.

Khi gặp con gấu đó trong rừng và bắt đầu tụng OM MANI PADME HUM, tôi không cầu nguyện một vị bổn tôn bên ngoài đến cứu tôi mà tạo ra một kết nối với những ban phước từ bi vẫn luôn ở đó cùng cả con gấu và tôi. Vì thế, cho dù hôm nay là ngày tôi mất đi, tôi biết lời nguyện đến các bậc thầy của tôi hoặc những Bồ tát trí tuệ như Quan Âm, hay Bồ tát Đại Bi thật sự giúp mở rộng tâm tôi để đón nhận nguồn gia trì vốn không tách rời với bản tâm của tôi. Nó mở ra bản tâm siêu việt vượt các khuynh hướng hoặc phiền não của tôi hoặc bất kỳ kiểu suy nghĩ vị kỉ nào.

Không còn nghi ngờ gì nữa, điều này là một trải nghiệm kết nối tối thượng và động tâm. Đối với tôi, đó là một trải nghiệm sùng mộ. Lòng sủng mộ này không chỉ là ngưỡng mộ không toan tính hoặc lý tưởng hóa một người đặc biệt mà còn là nhớ đến những bậc thầy cụ thể và những gì các ngài đã chỉ cho tôi. Khi tôi bước trên tấm ván trong thí nghiệm thực tế ảo, chính lòng sùng mộ đã nhủ thầm vào tai tôi: “Nhảy đi”. Sau khi hoảng sợ suốt một lúc lâu, tôi nghĩ đến bậc thầy Trungpa Rinpoche và nghe được giọng nói có âm vực cao không lẫn vào đâu được của ngài: “Con làm được mà”. Đó là tất cả những gì cần thiết để kết nối tôi với lòng can đảm bẩm sinh của mình.

Bây giờ và sau này trong cõi bardo, tôi biết sự ấm áp chính là chìa khóa. Nghĩ về lợi lạc của những người khác và mở trái tim mình để đón nhận sự ban phước của các vị thầy, tôi đặt niềm tin vào hai phương pháp tuyệt diệu này.