NƠI ẤY CŨNG LÀ BÂY GIỜ VÀ Ở ĐÂY
TẤT CẢ LÀ MỘT
Khi chúng ta tiếp xúc được với sự nguyên vẹn, ta sẽ cảm thấy mình là một với tất cả. Khi ta cảm thấy mình là một với tất cả, ta sẽ cảm thấy nguyên vẹn.
Khi ta ngồi hoặc nằm yên, bất cứ lúc nào ta cũng có thể tiếp xúc và vượt quá được cơ thể này, hòa nhập với hơi thở và vũ trụ. Ta kinh nghiệm được mình trọn vẹn và thể nhập vào một cái nguyên vẹn khác to lớn hơn. Nếm được tính chất liên hệ chặt chẽ của mọi vật với nhau, sẽ đem lại cho ta một ý thức sâu xa về tính tương quan, một cảm nhận ta là một phần rất thân thiết với tất cả, và thấy được nơi đâu ta đến cũng là nhà.
Chúng ta có thể sẽ khám phá và bỡ ngỡ trước cái thời gian vô tận ngàn đời, vượt ra ngoài sanh tử. Và cùng một lúc kinh nghiệm được tính chất ngắn ngủi của cuộc sống, sự mong manh của thân này, giây phút này, và của mỗi người chúng ta. Khi ta tiếp xúc được với sự nguyên vẹn của mình trực tiếp qua thiền tập, ta có thể chấp nhận được thực tại chung quanh, có được một sự hiểu biết và tình thương sâu sắc, và bớt đi những nỗi thống khổ và lo âu hơn.
Khi nhận thức được tự tánh nguyên vẹn của mình rồi, ta sẽ thấy rằng mình không cần phải đi đâu hoặc làm gì cả. Ta hoàn toàn có tự do để chọn con đường nào là của mình. Sự tĩnh lặng luôn luôn có mặt trong mọi hành động, cũng như sự vô hành của ta. Chúng ta thấy sự nguyên vẹn ấy lúc nào cũng hiện diện nơi đây. Và mỗi khi tâm ta tiếp xúc với nó, nếm được nó, lắng nghe nó, thì thân ta cũng sẽ tiếp xúc, cùng nếm và lắng nghe với ta. Trong giây phút ấy ta biết được thế nào là sự an lạc. Trong sự cởi mở và tiếp nhận ấy, ta tìm thấy được một sự quân bình và hòa hợp đang hiện hữu ở đây, và thời gian vô tận cũng đang hiển lộ ngay trong giây phút hiện tại.
—–***—–
Siddhartha lắng nghe. Chàng bắt đầu chú tâm lắng nghe, miệt mài trong thinh lặng, hoàn toàn hấp thụ, tiếp nhận tất cả. Chàng cảm thấy rằng, mình bây giờ đã thật sự học được nghệ thuật lắng nghe. Những âm thanh này, chàng đã nghe chúng nhiều lần trong quá khứ, những giọng nói khác nhau của dòng sông, nhưng hôm nay chúng có vẻ khác biệt. Chàng không còn phân biệt được những giọng nói khác nhau nữa – tiếng vui ca với tiếng than thở, tiếng trẻ thơ với tiếng trưởng thành. Tất cả đều lệ thuộc vào nhau: tiếng than vãn của những ai sầu khổ, tiếng cười vang của bậc minh triết, tiếng khóc la của kẻ phẫn uất, tiếng rên rỉ của người đang hấp hối. Tất cả đều nương tựa vào nhau, quấn quýt, đan dệt vào nhau trong ngàn đường lối. Và tất cả những giọng nói, những mục đích, những lạc thú, những cái tốt đẹp và xấu xa, tất cả những cái đó nhập lại thành thế giới này. Chúng là dòng biến cố, là âm nhạc của sự sống. Khi Siddhartha miệt mài lắng nghe dòng sông, theo bài ca của muôn ngàn tiếng hát, khi chàng không chỉ lắng nghe theo tiếng khóc hay tiếng cười, khi chàng không chỉ lắng nghe một âm thanh duy nhất nào, nhưng là lắng nghe hết tất cả, trọn vẹn, đồng nhất, khi ấy bài ca của ngàn giọng hát chỉ gồm có mỗi một chữ mà thôi.
HERMAN HESSE, Siddhartha
—–***—–Điều ta cần biết học lại là quan sát và tự mình khám phá, cái ý nghĩa của sự nguyên vẹn.
DAVID BOHM, Wholeness and the Implicate Order.
—–***—–Tôi rộng lớn. Tôi chứa đựng hết tất cả.
WALT WHITMAN, Leaves of Grass
—–***—–
TỰ TÍNH CỦA MỖI VẬT
Sự nguyên vẹn không thể nào kinh nghiệm một cách áp chế được, vì nó đa dạng vô cùng, nó phản chiếu và tàng chứa hết tất cả. Như chiếc màn của trời Đế Thích là một biểu tượng cho vũ trụ này. Chiếc màn ấy làm bằng những hạt châu, mỗi hạt châu lại phản chiếu và tàng chứa hết tất cả những hạt châu khác trong tấm màn.
Có người muốn chúng ta phải tôn kính thật đồng đều trước một sự đồng nhất (oneness). Họ sử dụng ý niệm đồng nhất như một chiếc xe lăn cán dẹp hết tất cả những sự khác biệt của mọi vật. Nhưng thật ra, chính nhờ những tính chất khác biệt của cái này và cái kia, từ những thuộc tính cá biệt của chúng – trong đạo Phật, ta gọi đó là tự tính của mỗi vật – mà tất cả những nền văn hóa, thơ phú, nghệ thuật, khoa học, cũng như sự đa dạng, phong phú, có thể hiện hữu.
Tất cả mọi khuôn mặt đều giống nhau, nhưng dù vậy ta vẫn có thể nhận diện dễ dàng tính chất duy nhất, cá biệt của mỗi cá nhân. Và chúng ta cũng rất quý trọng sự khác biệt này: Đại dương là một cá thể nguyên vẹn, nhưng nó có vô số những con sông nhỏ, mỗi mỗi đều khác nhau. Nó có những dòng nước, độc lập, luôn luôn thay đổi. Đáy biển là một phong cảnh riêng biệt không nơi nào giống nơi nào, và bờ biển cũng thế. Bầu khí quyển này là nguyên vẹn, nhưng nó có những dòng lưu chuyển rất đặc biệt, mặc dù chúng ta chỉ cảm nhận chúng như là những làn gió. Sự sống trên quả đất này là nguyên vẹn, nhưng nó được biểu hiện trong những cơ thể giới hạn bởi thời gian và không gian, nhỏ vi tế hoặc hiển lộ, cây cỏ hoặc cầm thú, đã tuyệt chủng hoặc vẫn còn sinh tồn.
Vì vậy không có một nơi nào là duy nhất. Sẽ không một đường lối nào là duy nhất, sự tu tập nào là duy nhất, phương pháp nào là duy nhất, cách thương yêu nào là duy nhất, đường lối phát triển nào là duy nhất, cách sống nào là duy nhất, cách cảm nhận nào là duy nhất, cũng như một cái biết nào là duy nhất. Chính sự cá biệt ấy, ta gọi là tự tính của sự vật, mới là quan trọng.
Con chim bạc má,
Nhảy nhót lại kề bên tôi.
THOREAUNgười đàn ông đang hái củ cải
chỉ đường
bằng một củ cải
ISSAAo cổ
Cóc nhảy vào
Tiếng nước xao!
BASHONửa đêm. Không sóng,
không gió, chiếc thuyền không
chở đầy ánh trăng.
ĐẠO NGUYÊN
Chắc bạn đã hiểu rồi chứ gì?
