TONGLEN – THỰC HÀNH TRAO VÀ NHẬN

Tonglen (trao và nhận), thực hành nhận lấy đau khổ của người khác và trao đi thứ tốt đẹp trong chính mình, là một sự chuẩn bị mạnh mẽ cho cái chết. Nó đặc biệt mạnh mẽ với một người sắp chết và những người trợ tử. Độ khó của thực hành này ngang hàng với cái chết. Càng ở gần cái chết, tôi càng thấy mình nương tựa vào tonglen.

Lý do chúng ta đau khổ trong cuộc sống, hay lúc chết, là vị kỷ. Khi suy nghĩ nhỏ hẹp, mọi khó chịu nhỏ sẽ thành lớn. Ngược lại, khi suy nghĩ lớn lao, mọi khó khăn lớn sẽ thành nhỏ. Tonglen là việc suy nghĩ và cảm nhận lớn lao. Để suy nghĩ lớn lao, trước tiên chúng ta nên suy ngẫm về phước báu của mình. Chúng ta có giáo pháp trân quý chỉ dẫn mình vượt qua các bardo, và có khả năng chuyển hóa cái chết thành giác ngộ. Chúng ta thật vô cùng may mắn khi cái chết của mình được nương tựa nơi những lời dạy của đức Phật, người đã giác ngộ và vượt qua cái chết.

Bây giờ hãy nghĩ về hàng triệu người sắp chết mà không có nơi nương tựa. Hãy nghĩ về tất cả những người đang chết cô đơn một mình, không nơi nương tựa về thể xác và tinh thần, hoặc trong cảnh bạo lực. Chúng ta có thể giảm bớt nỗi thống khổ bằng cách đặt cái chết của mình vào tầm nhìn đó. Tonglen thấm nhuần cái nhìn đó và mang lại ý nghĩa lớn hơn cho cái chết của chúng ta.

Nếu lấy một thìa muối bỏ vào ly nước nhỏ, nước sẽ bị ảnh hưởng mạnh. Nó trở nên siêu mặn. Nếu lấy cùng lượng muối đó bỏ vào hồ Michigan, nó hầu như không có tác dụng. Tonglen chuyển tâm chúng ta từ một chiếc ly nhỏ sang hồ Michigan. Ở mọi cấp độ, đau khổ là kết quả của việc tâm không có khả năng thích ứng với trải nghiệm của mình. Lama Zopa Rinpoche nói: “Hãy cố gắng chết với động lực này. Nếu chết với Tâm Bồ Đề, cái chết sẽ trở thành nguyên nhân dẫn đến sự giác ngộ của bạn và tất cả mọi chúng sinh. Hãy sống hết mình với tư tưởng quý giá này… Khi cận kề cái chết, bạn nên nghĩ: “Mình đang trải qua cái chết vì lợi lạc của tất cả chúng sinh.” Hãy cố gắng chết với tư tưởng này. Bằng cách này, bạn đang chết vì người khác. Chết với tư tưởng vì người khác là cách chết tốt nhất.

Thánh giả Ấn Độ Shantideva nói: “Nếu muốn đau khổ, hãy chỉ nghĩ đến bản thân. Nếu muốn hạnh phúc [ngay cả khi chết], hãy chỉ nghĩ đến người khác.” Do đó, tonglen là một cách để thực hành trái tim tốt đẹp của Tâm Bồ Đề. Khi được hỏi sẽ thực hành pháp môn gì vào lúc chết, Trungpa Rinpoche trả lời: “Tonglen.”