7 CÁCH ĐƠN GIẢN ĐỂ NÓI “KHÔNG”
Trích: Đời Đơn Giản Khi Ta Đơn Giản; Xuân Nguyễn tuyển chọn; Kim Nhường dịch; NXB Trẻ, 2018
Bạn có gặp khó khăn khi nói “không”? Bạn luôn cố tỏ ra tử tế với người khác trong khi điều đó không có lợi cho bạn? Chà, không phải chỉ có mình bạn thế thôi đâu. Rất nhiều người không giỏi trong việc nói “không” vì không muốn làm tổn thương cảm xúc của người khác.
Ví dụ, bất cứ khi nào nhận được yêu cầu giúp đỡ, bạn đều sẽ giúp người đó ngay cả khi bạn có việc quan trọng hơn phải làm. Thỉnh thoảng những yêu cầu đó mất đến 2-3 tiếng đồng hồ để thực hiện hoặc thậm chí mất nhiều thời gian hơn. Cuối ngày, bạn sẽ cố thức để kịp công việc của mình. Sau một thời gian, bạn nhận ra rằng tất cả những lần không nói “không” (khi đáng lẽ nên làm thế) không giúp ích được gì cho bạn cả. Bạn mất rất nhiều thời gian và năng lượng cho người khác, gần như không còn nhiều thời gian dành cho bản thân mình. Điều đó thật sự làm bạn nản lòng. Dần dần bạn nhận ra nếu muốn có thời gian cho riêng mình, cần phải học cách để nói “không”.
Tại sao chúng ta thấy khó nói “không”?
Để học từ chối, trước tiên phải hiểu lý do nào ngăn cản chúng ta. Dưới đây là những lý do thông thường:
- Bạn muốn được giúp đỡ người khác: Bạn là người có tấm lòng nhân hậu, không muốn quay lưng và muốn giúp bất cứ lúc nào có thể, ngay cả khi nó chiếm thời gian của bạn.
- Không muốn trở nên thô lỗ: Bạn được dạy rằng từ chối (đặc biệt với người lớn tuổi) là thô lỗ. Suy nghĩ này phổ biến trong văn hóa châu Á, nơi “thể diện” rất quan trọng.
- Muốn được chấp nhận: Bạn không muốn bị cô lập khỏi nhóm vì không đồng ý, do vậy bạn chấp nhận yêu cầu của người khác.
- Sợ mâu thuẫn: Bạn lo ngại người khác giận dữ hoặc dẫn đến đối đầu khó chịu, hay những bất đồng quan điểm gây hậu quả tiêu cực sau này.
- Sợ đánh mất cơ hội: Bạn lo lắng từ chối đồng nghĩa với việc đóng lại những cánh cửa thăng tiến trong tương lai.
- Không muốn làm tan vỡ những kết nối: Một vài người xem việc nói “không” như dấu hiệu của từ chối, dẫn đến đổ vỡ mối quan hệ.
Thực tế là: Những lý do trên thường là nhận thức sai lệch. Nói “không” không có nghĩa là bạn thô lỗ, không tán thành hay phá hủy các kết nối. Cách bạn nói mới là điều ảnh hưởng đến kết quả. Nói không là sự thể hiện tôn trọng thời gian và không gian của chính mình.
7 cách đơn giản để nói “không”
- “Tôi không thể nhận việc này vì hiện giờ tôi có các ưu tiên khác”: Áp dụng khi bạn quá bận. Bạn có thể chia sẻ cụ thể việc mình đang làm để họ hiểu và hoãn yêu cầu lại.
- “Giờ không phải thời điểm thuận tiện khi tôi đang dở việc. Chúng ta có thể tiếp tục vào thời gian X được không?”: Cách tuyệt vời để trì hoãn các yêu cầu đột xuất. Nó cho thấy bạn sẵn lòng giúp nhưng vào một lúc khác thuận tiện hơn.
- “Tôi muốn làm việc này lắm, nhưng…”: Một cách nói nhẹ nhàng để cho người khác biết bạn đánh giá cao ý tưởng của họ nhưng không thể thực hiện.
- “Tôi sẽ suy nghĩ về việc đó và sẽ trả lời bạn sau”: Dùng khi bạn quan tâm nhưng cần thời gian suy nghĩ trước khi cam kết. Hãy định rõ thời hạn trả lời (ví dụ 1-2 tuần). Nếu không quan tâm, đừng để họ hy vọng.
- “Điều này không phù hợp với nhu cầu của tôi nhưng tôi chắc chắn sẽ lưu ý tới nó”: Dùng khi đề nghị không đúng thứ bạn tìm kiếm. Nói thẳng giúp tiết kiệm thời gian cho cả hai bên nhưng vẫn giữ mở cơ hội tương lai.
- “Tôi không phải là người tốt nhất có thể giúp được việc này. Tại sao bạn không thử tìm đến X?”: Nếu bạn không có chuyên môn hoặc nguồn lực, hãy giới thiệu họ đến đúng người hoặc đúng nơi có thể giúp đỡ.
- “Không, tôi không thể!”: Cách trực tiếp nhất. Đừng nghĩ quá nhiều, vì thực tế người tiếp nhận thường không cảm thấy tồi tệ như bạn tưởng tượng.
Kết luận: Khi học được cách từ chối những yêu cầu không phù hợp, bạn sẽ thấy mọi thứ thật dễ dàng. Bạn sẽ có nhiều thời gian hơn cho chính mình và cho những điều quan trọng nhất.
