TỈNH SÁNG

Trước khi khái niệm “tỉnh thức” được nhắc đến nhiều như hiện nay, mình nhớ từng nghe một khái niệm tương đồng để lại cho mình ấn tượng mạnh gọi là “tỉnh sáng”. Hiểu mộc mạc là tỉnh táo, sáng suốt trong cuộc sống đời thường và cả trong trải nghiệm về đời sống tinh thần, tâm linh. Đến giờ ít người còn nhớ hoặc đã quên hẳn từ này.

Mình tìm kiếm mãi trên mạng mà chẳng thấy ai nhắc về hai từ này. May sao gần đây nghe những bài chia sẻ của Trưởng lão hòa thượng Thích Thanh Từ(1), ngài đã dùng từ tỉnh sáng để nhắc nhở những ai đang trên bước đường hướng thượng, rèn dưỡng tâm hồn. Bài giảng nằm trong đoạn phim tư liệu được ghi lại từ những năm 2000, cách đây cũng đã 25 năm.

Vậy ra, điều loáng thoáng trong đầu mình chắc là vô tình nghe được từ dạo đó. Cho đến gần đây, khi các phương pháp hỗ trợ tâm linh xuất hiện nhiều hơn với đủ hình thức tích cực cũng có, tiêu cực cũng có để đáp ứng nhu cầu tìm hiểu, trao đổi kinh nghiệm, nâng đỡ niềm tin thì ký ức về từ tỉnh sáng trong mình tự nhiên “đậm đà” trở lại. Để sao cho trên hành trình thấu hiểu bản thân không phải hụt chân quá nhiều trước những cám dỗ thực tế và vi tế làm mờ đi những ý nghĩa tốt đẹp của tu dưỡng thân tâm.

Nhận thức của mỗi người sẽ đưa lối tiếp cận với những bài học, cách thức thực hành tương ứng. Nên điều gì vừa sức tự nhiên thấy gần gũi, dễ chấp nhận. Con đường thẳng cũng là đường, đường lòng vòng cũng là đường. Hướng đi mình thấy hay, chưa chắc người khác sẽ thích. Nên phân định đúng sai với nhau mãi thành ra làm trì trệ đôi bên. Quan trọng là đi con đường nào cũng nhớ giữ chữ tâm, chữ trí thì nhất định sẽ có lúc bừng tỉnh nhận ra giá trị đã có để từ đó mà trưởng thành.

Như một người chị kể mình nghe về lần tham gia buổi làm nhẹ tinh thần, hợp nhất năng lượng Vũ trụ qua sự hướng dẫn của một cô giáo dạy tĩnh tâm người nước ngoài. Sau buổi trải nghiệm, chị có cảm giác thấy trong Vũ trụ này quả thật chúng ta quá nhỏ bé và dường như có những chiều cõi năng lượng cao siêu nào đó mà với khả năng hiện tại của chị, chỉ lờ mờ hình dung được như vậy.

Ở góc nhìn tích cực, mình thấy chị không sa đà vào việc ảo tưởng, chỉ lấy đó làm động lực sống tốt hơn, xem như trải nghiệm cho biết. Vấn đề là ở các bạn tư vấn viên sau đó đã điện thoại mời chị đóng tiền để tham gia khóa tĩnh tâm khác làm nhẹ năng lượng cho những người thân đã mất trong gia đình. Bạn ấy nói nếu chị không tham gia thì họ khó lòng “siêu thoát”. Chị giận quá, từ chối thẳng, nói với mình, sao các bạn ấy tư vấn “ngộ nghĩnh” quá! Trong lúc chị nói như vậy, mình cảm giác có chút tỉnh sáng theo chị.

Một người chị khác cách đây bảy năm rất hứng thú với việc tìm hiểu phương pháp thôi miên trở về tiền kiếp. Chị đặt vé máy bay qua tận Mỹ để gặp trực tiếp một chuyên gia ở lĩnh vực này trong buổi hội thảo về khoa học tâm thức. Chị cũng thử trải nghiệm từ một nhà thôi miên ở Singapore, nhưng không có kết quả gì khác lạ. Chị nói vui, chắc tại tâm lý vững quá nên không cách gì vào trạng thái đúng với tần số của ký ức. Vậy rồi thôi, chứ chị không đi sâu trải nghiệm cho bằng được, cũng không kết luận thực hư thế nào. Để biết đâu nó lại phù hợp với một ai đó trong hành trình của họ. Giờ mình ngẫm lại câu chuyện trên, mới thấy ngay lúc đó chị đã có tỉnh sáng.

Gần đây, một bạn nhắn về, kể mình nghe những băn khoăn rằng sao áp dụng theo sự hướng dẫn tu dưỡng của một người nổi tiếng mà bạn có duyên biết đến, nhưng càng thực hành càng thấy không yên. Sau một hồi trao đổi, mình thương quý cách nhìn nhận của bạn. Bạn nói tất cả là lỗi ở bản thân chứ không đổ lỗi cho phương pháp hay người hướng dẫn. Nhờ bạn, mình càng thấy sự tỉnh sáng xuất hiện rõ nét hơn.

Song song tin nhắn đó, một người quen theo dõi trên trang fanpage của mình gửi về tấm hình trong bộ áo tràng chắp tay quỳ cạnh một vị sư thầy tại Mỹ. Chị háo hức đến nói vừa về tới nhà chưa kịp thay quần áo đã gửi ngay những dòng tin. Bởi cách đây bốn năm, khi nhắn tin đến cho mình, chị vừa trải qua biến cố lớn là mất đi hai người thương quý trong khoảng thời gian sát nhau.

Trong tình cảnh yếu đuối về mặt tinh thần, chị tìm nguồn an ủi bằng tâm linh. Mình có đề xuất, nếu chị đã hướng lòng về Phật pháp thì nên tìm hiểu những triết lý trong lời Phật dạy để rèn hạnh, rèn đức ngay trong đời thường. Chứ đừng chạy theo lễ lạy, cầu xin hình thức để tìm bình an, hoặc có đọc kinh thật nhiều lấy số lượng để cho rằng nhờ đó mà cuộc sống tốt đẹp. Đức Phật và các Chư Tổ để lại kinh sách cho hậu thế nghiền ngẫm, tùy duyên áp dụng vào hoàn cảnh thực tế, chứ không để đọc suông. Nếu đọc cho nhiều mà có phúc lành chắc thời đại này mình sẽ thua các máy đọc kinh phát ra rả 24/24. Nên vững từ gốc, rồi thì sóng gió nào cũng có thể vượt qua.

Bốn năm, chị kiên trì hướng tâm tìm đến các ngôi chùa hữu duyên, nhờ các thầy để được hướng dẫn. Chị thừa nhận bản thân như “học sinh mẫu giáo” vì không biết nhiều về Phật pháp, vậy mà càng mở lòng học hỏi, duyên càng mở lối không ngờ. Đến nay, dẫn chị đến nước Mỹ quy y và được dìu dắt học đạo từ một bậc tu hành. Mình nghĩ sự tỉnh sáng đã kết nối cho hành trình của chị ấy được gắn các bậc thiện tri thức.

Trong dòng suy nghĩ miên man về chuyến đi của chị, mình nhớ từng đọc được bản thảo một cuốn sách tự truyện của người quen. Trong đó có kể về một người bạn tìm lẽ sống bằng việc đi du lịch khắp nơi trên thế giới. Do nhà có điều kiện kinh tế nên buồn là bạn xách ba lô lên đi, đi đến nỗi cuốn hộ chiếu kín đầy các con dấu mà vẫn không thấy vui. Đến khi bạn học cách quay lại thế giới nội tâm để nhìn nhận bản thân, khi đó mới vỡ òa ra những giá trị ẩn chứa bên trong.

Mình nhớ câu chuyện này vì nó giống mình nhiều năm trước, cũng đi rất nhiều nơi với mục đích nhận năng lượng an lành ở nhiều vùng đất. Đến chừng gặp một vị thầy chỉ thẳng cho mình rằng nên đánh thức năng lượng nội tâm. Ngoại cảnh chỉ hỗ trợ phần nào chứ không thể mãi phụ thuộc như vậy. Lúc đó mình bướng nên cứ thả sức đi đủ nơi, đến khi có những biến cố, rồi dịch bệnh xảy đến, càng có thời gian ngồi yên tĩnh lại, tập trung vào làm chủ tư tưởng cho bớt vọng niệm, quả nhiên càng thấm thía lời nói đó của thầy.

Trong cảm nhận tinh thần, những điều thuộc về vô tướng không cần phải câu nệ bày biện, chỉ cần tâm đủ thanh tịnh, nhẹ nhàng, thì ngồi ngay tại nơi ồn ào cũng tự động tạo ra một từ trường an nhiên quanh mình. Không cần đến tận nơi nhưng dường như chính mình đang có mặt ở ngay nơi đó. Cái thấy biết này chỉ có trong cảm nhận tự thân khi tu dưỡng, không có trong sách vở hay mô tả cụ thể được. Nhưng không có nghĩa là phủ nhận hoàn toàn những giá trị thiết thực trong đời sống qua “chủ nghĩa xê dịch”. Bởi theo lời khuyên của một vị hòa thượng, trong bước đầu tu tập, tìm về những nơi yên tĩnh, thiên nhiên trong lành, bờ biển mênh mông sẽ giúp lòng mình dễ yên ắng hơn, vì trước khung cảnh bao la của đất trời, nhận ra chúng ta quá nhỏ nhoi mà chuyển tâm thức loại dần cái tôi cao ngạo. Chỉ là, mọi thứ nên cân bằng, tới giai đoạn bản thân cần chất liệu gì thì sử dụng đúng chất liệu ấy, nhờ vậy ngắm nhìn ngoại cảnh hay quay nhìn về nội tâm sẽ cộng hưởng bao bài học sâu sắc cho tâm hồn. Tĩnh sáng cũng theo đó mà phát huy ý nghĩa của nó.

Qua một vài câu chuyện đã chứng kiến, mình nghĩ phần nào chúng ta sẽ thấy tỉnh sáng với mỗi người hiện diện ở các tình huống khác nhau. Mà bản chất của nó vẫn là khắc phục những hạn chế còn tồn đọng để cải thiện bản thân cho tốt hơn trong muôn mặt cuộc đời. Giúp cho lòng nhuộm ánh sáng mặt trời qua từng bước đi, hơi thở để soi rõ đường đời thênh thang giữa những năm tháng trần gian.

(1)Trưởng lão hòa thượng Thích Thanh Từ là thiền sư, nhà khảo cứu, thông dịch và giảng giải các kinh luận Phật học người Việt Nam. Ngài được biết đến là người phục hưng dòng thiền Trúc Lâm Yên Tử cùng nhiều ẩn phẩm về thiền.