THỰC HỌC
Trích: Đúng Việc; NXB Tri Thức và Viện quản lý Pace phát hành năm 2023.

“Phải định nghĩa lại, vì chỉ có học thực mới có năng lực thực; chỉ có năng lực thực mới có thể làm thực; chỉ có làm thực mới có thể tạo ra giá trị thực; chỉ có tạo ra giá trị thực mới có thể sống thực, mới có thể có cuộc đời tự do. Tất cả, bắt đầu từ thực học!
Và mỗi người sẽ có thể “thực học” thông qua việc “làm chủ” quá trình giáo dục và quá trình tự học của chính mình. Làm chủ sự học, tức là giành lấy một trong những quyền thiêng liêng nhất của con người: quyền được làm ra chính mình, chứ không phó mặc cho mình là một sản phẩm được “nhào nặn” bởi một bàn tay nào khác. Ngay cả một đứa trẻ non nớt cũng cần được tôn trọng quyền này. Nhà giáo dục Maria Montessori – tác giả của phương pháp Montessori nổi tiếng thế giới từng đúc kết một câu hết sức súc tích về triết lý giáo dục dành cho trẻ em mà bà tin tưởng là: “Help me do it myself” (“Hãy giúp con để con có thể tự mình làm lấy”). Năng lực tự đào luyện mình chính là đích đến quan trọng nhất của sự học và năng lực ấy chỉ có thể được hình thành ở người học khi họ có quyền được làm ra chính mình trong diễn trình giáo dục.
Yếu tố quan trọng nhất của mọi cuộc cách mạng là sự “đổi ngôi”: đổi vai trò của nhân dân từ người nô lệ thành người làm chủ, đổi kẻ bị trị thành người cai trị hay tự trị, và ngược lại. Cách mạng sự học cũng tương tự như vậy, nó thay đổi vai trò của người học từ thân phận của kẻ nô lệ của quá trình giáo dục thành người làm chủ quá trình giáo dục, và đổi từ quá trình giáo dục thành quá trình học tập. Khi ấy, tất cả các chủ thể (nhà nước, nhà trường, nhà giáo, nhà mẹ…) phải xoay quanh sự học của người học, lấy đó làm trung tâm phục vụ của mình. Khi ấy, “ta là sản phẩm của chính mình” sẽ là câu tuyên ngôn mà người học phải giương cao trong cuộc cách mạng sự học của mình. Chính mỗi người là sẽ người nắm lấy thế chủ động trong hành trình làm ra chính mình.”
